Życie we Francji

 

OBYWATELSTWO FRANCUSKIE

NATIONALITe FRANÇAISE

W jaki sposób nabywa się obywatelstwo francuskie?

Istnieją trzy sposoby nabycia obywatelstwa francuskiego:

  • z chwilą narodzin:
    • na mocy prawa krwi (droit du sang),
    • na mocy prawa ziemi (droit du sol),
  • przez związek małżeński,
  • przez proces naturalizacji.

Kiedy mówi się o nabyciu obywatelstwa na mocy prawa krwi i prawa ziemi?

Nabycie obywatelstwa na mocy prawa krwi (droit du sang) następuje, gdy co najmniej jedno z rodziców dziecka posiada obywatelstwo francuskie w dniu jego narodzin. Nabycie obywatelstwa na mocy prawa ziemi (droit du sol) następuje zaś, gdy rodzice dziecka urodzonego na terenie Francji są obcokrajowcami.

Jakie należy spełnić warunki, aby móc ubiegać się o obywatelstwo francuskie poprzez związek małżeński lub naturalizację?

Aby uzyskać obywatelstwo francuskie poprzez związek małżeński lub naturalizację należy:

  • być pełnoletnim,
  • posiadać ważny dokument tożsamości z kraju pochodzenia,
  • udowodnić integrację ze społeczeństwem francuskim poprzez wystarczającą znajomość języka francuskiego (co najmniej na poziomie B1), historii i kultury francuskiej, a także praw i obowiązków obywatelskich,
  • udowodnić co najmniej 5-letni nieprzerwany pobyt we Francji; okres ten jest redukowany do 2 lat w przypadku osób, które posiadają dyplom ukończenia co najmniej 2 lat studiów wyższych we Francji,
  • nie być karanym.

Uwaga!

Lista dokumentów, które należy dołączyć do prośby o nadanie obywatelstwa francuskiego poprzez naturalizację lub związek małżeński znajduje się na stronie internetowej La préfecture de police, au service du public de l’agglomération parisienne: www.prefecturedepolice.interieur.gouv.fr.

W jaki sposób sprawdzana jest integracja ze społeczeństwem francuskim osoby ubiegającej się o obywatelstwo?

Od 2003 roku osoby ubiegające się o nadanie obywatelstwa francuskiego muszą przejść specjalną rozmowę w prefekturze policji właściwej ze względu na miejsce zamieszkania, podczas której sprawdzany jest ich poziom znajomości języka francuskiego oraz praw i obowiązków obywatelskich. Ponadto od 1 stycznia 2012 roku każdy postulujący jest zobowiązany do przedstawienia dyplomu/certyfikatu poświadczającego znajomość języka francuskiego na wymaganym poziomie.

Jako dowód znajomości języka francuskiego uznawane są:

  • francuskie dyplomy ukończenia studiów wyższych,
  • dyplom ukończenia gimnazjum (brevet des collèges),
  • dyplom DELF (Diplôme d’Etudes en Langue Française) – poziom B1,
  • zaświadczenia z pieczęcią FLI (Français langue d’intégration),
  • zaświadczenie wydane przez instytucje uznane przez ministra spraw wewnę­trznych (Le centre national d’études pédagogiques, la chambre de commerce et de l’industrie de Paris, l’université de Cambrigde, l’Éducation testing service).

Gdzie należy złożyć prośbę o nadanie obywatelstwa?

Skompletowane dokumenty należy wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru na następujący adres:

Préfecture de police

Direction de la police générale

Bureau des Naturalisations

9, boulevard du Palais

75195 Paris Cedex 04

Czy z chwilą zawarcia małżeństwa z obywatelem Francji automatycznie nabywa się obywatelstwo francuskie?

Nabycie obywatelstwa francuskiego poprzez zawarcie związku małżeńskiego nie następuje automatycznie. Można o nie wystąpić dopiero po upływie 4 lat od zawarcia związku małżeńskiego. Okres ten przedłuża się do 5 lat, jeżeli nieprzerwany pobyt we Francji trwał krócej niż trzy lata.

Czy można „sfrancuszczyć” swoje imię i/lub nazwisko?

W momencie ubiegania się o obywatelstwo francuskie, można poprosić o modyfikację nazwiska i/lub imienia (demande de francisation). Wypełniony formularz Cerfa n° 65-0054 najlepiej złożyć razem z podaniem o naturalizację (demande de naturalisation); jednak nie później niż do końca roku, w którym uzyskało się obywatelstwo francuskie.

Istnieje kilka możliwości modyfikacji nazwiska/imienia:

  • zastąpienie imienia lub imion przez ich francuskie odpowiedniki (na przykład: Adrianna – Adrienne),
  • dodanie francuskiego imienia do imienia polskiego (na przykład: Jean Antoni, Antoni Stephan),
  • zastąpienie polskiego imienia wybranym imieniem francuskim (na przykład: zamiana imienia Krzysztof na francuskie imię Maxime),
  • usunięcie polskiego imienia, jeśli posiada się już imię francuskie.

Modyfikacja nazwiska polega na:

  • przetłumaczeniu polskiego nazwiska na język francuski (na przykład: Wiśniński – Merisier, co oznacza w języku francuskim „wiśnia”),
  • transformacji jego zapisu (na przykład: Kowalski – Kovalski)

Jakie obywatelstwo ma dziecko cudzoziemców (Polaków) urodzone we Francji?

Nabycie praw do obywatelstwa francuskiego następuje na zasadzie prawa ziemi i jest automatyczne z chwilą narodzin na terytorium Francji. Niemniej dzieci cudzoziemców urodzone we Francji początkowo zachowują obywatelstwo swoich rodziców. Dokumenty tożsamości dziecka, takie jak paszport, wydawane są przez kraj, którego obywatelami są jego rodzice.

W chwili uzyskania pełnoletności, dziecko ma prawo zadeklarować, czy chce przyjąć/zatrzymać obywatelstwo francuskie. Musi w tym celu poprosić o wydanie zaświadczenia o obywatelstwie francuskim (certificat de nationalité française) w urzędzie do spraw obywatelstwa (Pôle de la nationalité française) dla osób mieszkających w Paryżu lub w odpowiedniej jednostce sądu właściwego ze względu zamieszkania (Tribunal d’instance compétent du lieu de son domicile). Osoba składająca prośbę musi udowodnić, że przebywała we Francji w chwili uzyskania pełnoletności i przez okres 5 lat pomiędzy 11. a 18. rokiem życia. Dlatego bardzo ważne jest, aby zachować dokumenty potwierdzające stały pobyt we Francji dziecka (książeczki zdrowia, świadectwa szkolne itp.).

Czy można ubiegać się o nadanie obywatelstwa francuskiego przed uzyskaniem pełnoletniości?

Już 16-letnie dziecko cudzoziemców urodzone we Francji może ubiegać się o nadanie obywatelstwa przez oświadczenie przed uzyskaniem pełnoletniości. W momencie

składania oświadczenia musi ono zamieszkiwać na terytorium Francji nieprzerwanie co najmniej od 5 lat.

Czy można ubiegać się o nadanie obywatelstwa francuskiego w imieniu dziecka?

Cudzoziemcy mogą ubiegać się o nadanie obywatelstwa francuskiego dziecku pod warunkiem, że:

  • urodziło się na terenie Francji,
  • ma mniej niż 13 lat,
  • co najmniej od 8. roku życia mieszka nieprzerwanie wraz z rodzicami na terytorium Francji.

Jakie okoliczności uniemożliwiają otrzymanie obywatelstwa francuskiego?

Obywatelstwo nie może być nadane osobie, która:

  • była karana na szkodę interesu Francji,
  • dopuściła się aktu terroryzmu,
  • została skazana na sześć lub więcej miesięcy kary więzienia bez zawieszenia,
  • była wydalona z terytorium Francji,
  • została pozbawiona prawa pobytu na terytorium Francji,
  • przebywa we Francji nielegalnie.

Ważne adresy

Informacje na temat uzyskania obywatelstwa francuskiego:

Préfecture de police

Bureau des naturalisations

11, rue des Ursins

75004 Paris

Informacje na temat dokumentów potrzebnych
do złożenia prośby o obywatelstwo:

  • +33 (01) 53 71 53 20 (pon. - pt., 13.30 - 16.30)
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

PACS (OBYWATELSKA UMOWA SOLIDARNOŚCI
– ZWIĄZEK PARTNERSKI)

PACTE CIVIL DE SOLIDARITE

Czym jest Pacs?

Pacs został wprowadzony do francuskiego kodeksu cywilnego 15 listopada 1999 roku. Jest to kontrakt legalizujący nieformalny związek dwóch pełnoletnich osób bez względu na płeć. Pacs ma za zadanie prawnie uregulować organizację wspólnego życia tych osób.

Czy obywatel polski ma prawo zawrzeć Pacs?

Każda pełnoletnia osoba mieszkająca we Francji, bez względu na narodowość, ma prawo do zawarcia Pacs-u, jeżeli spełnia warunki przewidziane w kodeksie cywilnym.

Kto nie ma prawa do zawarcia Pacs-u?

Pacs nie może być zawarty pomiędzy krewnymi w linii prostej oraz krewnymi w linii bocznej do trzeciego stopnia. Nie jest także możliwy w przypadku osób spowinowaconych w linii prostej.

Nie mają prawa do Pacs-u osoby:

  • niepełnoletnie,
  • pozostające w związku małżeńskim,
  • „spaksowane”, czyli związane Pacs-em z inną osobą.

Co należy zrobić, aby zawrzeć Pacs?

  • Należy sporządzić pisemną umowę i osobiście zarejestrować ją w kancelarii sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (Déclaration conjointe au greffe du tribunal d’instance).
  • Umowa ta może być sporządzona przez notariusza lub zredagowana samodzielnie przez osoby zawierające związek.
  • Powinna ona uwzględniać między innymi wybór ustroju wspólności lub rozdzielności majątkowej.
  • Po sprawdzeniu tożsamości oraz zdolności do czynności prawnych zainteresowanych, sekretarz sądu (greffier) wpisuje umowę do Rejestru obywatelskich umów solidarności. Od tego momentu Pacs zaczyna wywoływać skutki prawne pomiędzy stronami.
  • Informacje o zawarciu Pacs-u (data i dane partnera) są wpisywane na marginesie zupełnego aktu urodzenia.

Jakie dokumenty są potrzebne do zawarcia Pacs-u?

  • pisemna umowa Pacs-u
  • oryginał i fotokopia dowodów tożsamości
  • zupełny akt urodzenia (ważny 3 miesiące od daty wydania)
  • honorowe oświadczenie o braku pokrewieństwa z partnerem
  • honorowe oświadczenie o miejscu zamieszkania
  • fotokopia orzeczenia sądu o rozwodzie (jeśli któraś ze stron pozostawała
    w związku małżeńskim)
  • zaświadczenie o niepozostawaniu w Pacs-ie z inną osobą (Certificat de non Pacs), wydawane przez sąd najwyższej instancji (Tribunal de grande instance de Paris)
  • jeśli osoba zainteresowana rezyduje we Francji od ponad roku, zaświadczenie potwierdzające, że nie jest ubezwłasnowolniona ani nie pozostaje pod kuratelą – Certificat de non inscription au répertoire civil annexe wydawany przez Service Central de l’Etat Civil

Uwaga!

Polak, który nie posiada francuskiego aktu urodzenia musi uzyskać Certificat de coutume –zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia Pacs-u. Dokument jest wydawany w polskim konsulacie.

Jakie są konsekwencje prawne Pacs-u?

  • współodpowiedzialność za długi zaciągnięte na potrzeby życia codziennego w czasie trwania Pacs-u
  • wspólna deklaracja podatkowa
  • pomoc materialna i opieka w przypadku choroby, bezrobocia itp.
  • zwolnienie od podatku po zmarłym partnerze (konieczne jest jednak spisanie testamentu, sam Pacs nie gwarantuje automatycznie prawa do spadku)
  • w przypadku śmierci jednego z partnerów prawo do korzystania z mieszkania, jeżeli w umowie nie zostało postanowione inaczej
  • obowiązki i prawa ustalone w zawartej umowie

Jak można rozwiązać Pacs?

W przeciwieństwie do małżeństwa, Pacs może być w każdym momencie rozwiązany.

  • Pacs może zostać zakończony poprzez złożenie przez strony wspólnej deklaracji w kancelarii sądu, w którym uprzednio dokonały rejestracji umowy.
  • Każdy z partnerów może zakończyć związek przez jednostronne pisemne oświadczenie woli złożone w kancelarii sądu. W takim przypadku rozwiązanie Pacs-u jest ważne od momentu doręczenia oświadczenia drugiemu partnerowi.

Uwaga!

Z mocy prawa Pacs wygasa:
- w momencie śmierci jednego z partnerów,
- na skutek zawarcia przez nich związku małżeńskiego,
- gdy jeden z partnerów zawrze związek małżeński z osobą trzecią.
Partnerowi, który ponosi winę za rozpad związku (rupture fautive), może zostać zasądzone odszkodowanie na rzecz porzuconego partnera.

Czy Pacs jest ważny w Polsce?

Pacs jest ważny tylko na terenie Francji. W Polsce nie posiada on mocy urzędowej.

POMOC PRAWNA Z URZĘDU

AIDE JURIDICTIONNELLE

Czym jest pomoc prawna z urzędu (aide juridictionnelle)?

Jest to pomoc państwa w opłaceniu honorariów adwokata lub innego prawnika, na przykład: komornika, notariusza, radcy prawnego. Państwo może pokryć koszty usługi w całości lub częściowo. Jeżeli skarb państwa pokrywa tylko częściowo cenę usługi, pozostały koszt należy uzgodnić z prawnikiem. Osoby otrzymujące pełną lub częściową pomoc prawną są zwolnione z kosztów postępowania sądowego.

Czy obywatel polski ma prawo do pomocy prawnej we Francji?

Do pomocy prawnej we Francji ma prawo każda osoba mieszkająca na stałe
i legalnie (habituellement et régulièrement) w tym kraju pod warunkiem, że jej średnie miesięczne dochody w poprzednim roku kalendarzowym (obliczane bez zasiłków rodzinnych i pewnych świadczeń socjalnych) nie przekroczyły określanego corocznie progu.

Uwaga!

W skład miesięcznych dochodów wchodzą nie tylko zarobki, ale również zyski uzyskane z wynajmu lokalu, emerytury, renty itp.

Komu należy się pomoc prawna?

W 2013 roku, aby otrzymać pomoc prawną:

  • w pełnym wymiarze – średnie miesięczne dochody z 2012 roku nie powinny przekraczać 929 €
  • częściową – średnie miesięczne dochody z 2012 roku nie powinny przekraczać 1 393 €.

Powyższe kwoty są powiększane, jeżeli wnioskodawca ma osoby na utrzymaniu: o 167 € na każdą z dwóch osób na utrzymaniu i o 106 € na każdą następną osobę.

Beneficjenci zapomogi socjalnej (RSA), Krajowego Funduszu Solidarnościowego (FNS) i Świadczenia integracyjnego (Allocation d’insertion) nie muszą składać deklaracji o dochodach (déclaration des ressources).

Uwaga!

W przypadku, gdy dochody wnioskodawcy uległy pogorszeniu lub poprawie (utrata pracy, separacja, znalezienie pracy, wyższe zarobki itp.) biuro pomocy prawnej weźmie pod uwagę jego aktualne dochody.

Przykład

Darek jest żonaty i ma 4 dzieci na utrzymaniu: 929 € + 167 € (żona na utrzymaniu) +167 € (druga osoba na utrzymaniu – pierwsze dziecko) + 106 € x 3 (troje następnych dzieci) = 1 581 €. Darek zarabiał w 2012 roku średnio 1 460 € na miesiąc. Ma więc prawo do pełnej pomocy prawnej.

Czy obywatel polski mieszkający w Polsce ma prawo do pomocy prawnej we Francji?

Zasadniczo, aby otrzymać pomoc prawną należy mieszkać we Francji, jednak
w wyjątkowych wypadkach można uzyskać pomoc prawną, mieszkając za granicą.

W jakich sprawach udzielana jest pomoc prawna z urzędu?

  • Pomoc prawna jest udzielana w sprawach cywilnych i karnych, jeśli biuro pomocy prawnej uzna postępowanie sądowe za uzasadnione.
  • W przypadku kasacji pomoc prawna zostanie przyznana tylko wtedy, gdy wnioskodawca udowodni, że ma do niej podstawy.
  • W nadzwyczajnych wypadkach, na przykład przy nakazie eksmisji, sąd może podjąć decyzję o tymczasowym udzieleniu pomocy prawnej.
  • W sprawach karnych procedura pozwala na udzielenie pomocy prawnej w sytuacjach pilnych, takich jak zatrzymanie przez policję, wstępne przesłuchanie,

rozprawa w trybie przyspieszonym. Pomoc taka jest udzielana w trakcie postępowania i obejmuje wszystkie czynności proceduralne.

Jak złożyć wniosek o pomoc prawną?

Należy wypełnić formularz Cerfa n°12467*01 (Demande d’aide juridictionnelle), do którego należy dołączyć dokumenty wymienione w druku, Cerfa n° 51036#02.

Gdzie należy złożyć wniosek o pomoc prawną?

Przed sprawą: w biurze pomocy prawnej w sądzie rejonowym (Tribunal de grande instance – bureau d’aide juridictionnelle) właściwym ze względu na miejsce
zamieszkania.

W przypadku, gdy sprawa jest toku: w biurze pomocy prawnej w sądzie rejonowym .– (Bureau d’aide juridictionnelle), w którym toczy się sprawa.

W przypadku odwołania: w biurze pomocy prawnej, w mieście, w którym znajduje się sąd apelacyjny (Cour d’appel).

Kto wyznacza prawnika z urzędu?

Wnioskodawca ma prawo wybrać swojego prawnika, który musi wyrazić pisemną zgodę na zajęcie się sprawą. Wnioskodawca wpisuje wówczas nazwisko prawnika do wniosku o przyznanie pomocy prawnej z urzędu.

Jeśli wnioskodawca nie ma swojego prawnika, zostanie on wyznaczony przez biuro pomocy prawnej.

W jaki sposób wnioskodawca zostanie poinformowany o tym, czy kwalifikuje się do otrzymania pomocy prawnej?

Powiadomienie o decyzji biura pomocy prawnej zostanie wysłane na adres
domowy wnioskodawcy.

Czy pomoc prawna obejmuje ewentualne odwołanie po zakończeniu procesu?

Pozwani, którym udzielono pomocy prawnej, automatycznie nabywają do niej prawa w przypadku wniesienia odwołania przez drugą stronę. Wymagane jest jednak złożenie nowego wniosku do biura pomocy prawnej w sądzie rejonowym dla obszaru, w którym mieści się sąd apelacyjny właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Zostanie tam sprawdzone, czy dochody wnioskodawcy nadal
pozostają poniżej wymaganego progu dochodowego.

Gdzie odwołać się w przypadku odmowy uzyskania pomocy prawnej z urzędu?

W przypadku decyzji odmownej biuro pomocy prawnej wysyła list polecony do wnioskodawcy. Wnioskodawca ma miesiąc na odwołanie się od tej decyzji.
W liście znajdują się powody odmowy oraz adres, na który należy wysłać odwołanie.

Uwaga!

Jeżeli wnioskodawca, mimo odmowy udzielenia mu pomocy prawnej uargumen­towanej brakiem realnych szans powodzenia sprawy, wszczął postępowanie i je wygrał, może uzyskać tę pomoc po procesie.

W przypadku przegrania procesu beneficjent pomocy prawnej z urzędu zostanie skazany przez sąd na zapłacenie kosztów sądowych (dépenses), to znaczy będzie musiał zwrócić pozwanemu koszty poniesione przez niego w trakcie postępowania, z wyjątkiem honorarium adwokata, chyba że sąd zadecyduje inaczej.

OBOWIĄZKOWA WYMIANA POLSKIEGO EUROPEJSKIEGO PRAWA JAZDY NA FRANCUSKIE

Kiedy należy wymienić polskie prawo jazdy na francuskie?

Osoba posiadająca polskie prawo jazdy, zobowiązana jest do wymiany tego doku­mentu na francuski po pierwszym naruszeniu przepisów ruchu drogowego, w wyniku którego została ukarana mandatem i/lub punktami karnymi. Otrzymanie francuskiego prawa jazdy skutkuje wpisaniem kierowcy do francuskiej ewidencji kierowców, a jego polskie prawo jazdy odsyłane jest do Polski.

Gdzie złożyć wniosek o wymianę prawa jazdy?

Aby wymienić polskie prawo jazdy należy umówić się na spotkanie w prefekturze policji właściwej ze względu na miejsce zamieszkania.

Jakie dokumenty należy przedstawić w dniu wyznaczonego spotkania?

  • wypełniony formularz Cerfa n°11247*02 (Demande de délivrance de permis de conduire – wniosek o wymianę prawa jazdy),
  • zaświadczenie potwierdzające ważność posiadanego prawa jazdy z urzędu miejskiego, który wydał dokument,
  • obustronną kserokopię dokumentu tożsamości,
  • obustronną kserokopię polskiego prawa jazdy,
  • zaświadczenie lekarskie o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych dla zawodowych kierowców,
  • dokument potwierdzający zamieszkanie na terenie Francji (na przykład fakturę za prąd – EDF) z ostatnich 6 miesięcy,
  • dwie aktualne fotografie odpowiadające francuskim normom.

Lista wymaganych dokumentów może różnić się w zależności od sytuacji wniosko­dawcy, który powinien najpierw skontaktować się z prefekturą policji właściwą ze względu na jego miejsce zamieszkania.

Uwaga!

Przy składaniu wniosku o wymianę prawa jazdy należy posiadać przy sobie oryginały wszystkich dokumentów.

Jak długo czeka się na otrzymanie francuskiego prawa jazdy?

Od kilku tygodni do kilku miesięcy.

KARY ZA NARUSZENIE PRZEPISÓW RUCHU DROGOWEGO WE FRANCJI

Naruszenie przepisów ruchu drogowego we Francji dzieli się na:

  • pospolite wykroczenia (contraventions) podzielone na 5 kategorii, w których obowiązują różne taryfy kar pieniężnych oraz punktów karnych. Do rozpatrywania odwołań od poważnych wykroczeń drogowych (klasa 5.) właściwy jest Tribunal de Police.
  • przestępstwa (délits), które wiążą się z poważniejszymi sankcjami, to znaczy odebraniem prawa jazdy, karą pozbawienia wolności, unieruchomieniem pojazdu.
    Do rozpatrywania odwołań od naruszeń sklasyfikowanych jako przestępstwo (délit) właściwy jest Tribunal Correctionnel.

Na jakich zasadach działa system punktów karnych we Francji?

  • Francuskie prawo jazdy zawiera łącznie dwanaście punktów (capital de points).
  • Po popełnieniu wykroczenia lub przestępstwa, kierowca może jednorazowo utracić od 1 do 8 punktów.
  • Kierowca otrzymuje listowne powiadomienie o utracie każdego punktu.
  • Po utracie 12 punktów prawo jazdy jest automatycznie anulowane.

Przykładowe sytuacje, w których dochodzi do utraty punktów:

  • przekroczenie dozwolonej prędkości o 20 km/h – 1 punkt,
  • rozmowa przez komórkę bez zestawu głośnomówiącego – 3 punkty,
  • prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości – 6 punktów.

Jak francuski Kodeks karny określa stan nietrzeźwości (état d’ébriété)?

Według francuskiego Kodeksu karnego ze stanem nietrzeźwości mamy do czynienia, gdy:

  • zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość,
  • zawartość alkoholu w 1 dm wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Jakie są konsekwencje jazdy w stanie nietrzeźwości (oprócz utraty 6 punktów)?

Prowadzenie pojazdu w stanie upojenia alkoholowego jest przestępstwem (délit) i wiąże się z wymienionymi poniżej sankcjami.

W zależności od wyniku alkotestu jest to:

  • mandat w wysokości od 135 € do 4 500 €,
  • zakaz dalszego prowadzenia pojazdu,
  • utrata prawa jazdy z zakazem zdawania ponownego egzaminu przez 5 lat,
  • zawieszenie prawa jazdy na okres od 78 godzin do 3 lat,
  • kara pozbawienia wolności do 2 lat.

Jeżeli kierowca spowodował wypadek jest to:

  • mandat w wysokości 30 000 € za spowodowanie wypadku z ciężko rannymi,
  • mandat w wysokości 150 000 € za spowodowanie śmiertelnego wypadku,
  • kara pozbawienia wolności do 10 lat.

Uwaga!

Kierowca, który odmówi poddania się kontroli trzeźwości ryzykuje takie same sankcje, jak kierowca, u którego wykryto 0,8 promila lub więcej zawartości alkoholu we krwi.

Jak sprawdzić liczbę utraconych punktów?

  • osobiście – w prefekturze właściwej ze względu na miejsce zamieszkania
  • listownie – dołączając fotokopię prawa jazdy i ważnego dowodu tożsamości
  • przez Internet – na stronie www.telepoints.info

Jak odzyskuje się utracone punkty?

Istnieją cztery sposoby odzyskiwania utraconych punktów:

  • jeśli w przeciągu ciągu 3 lat nie utraci się żadnego punktu, automatycznie odzyskuje się wszystkie utracone punkty, dzięki czemu powraca się do stanu wyjściowego prawa jazdy: 12 punktów,
  • po 10 latach automatycznie odzyskuje się wszystkie punkty za przestępstwa i wykroczenia drogowe (wykroczenia drogowe 5. kategorii nie podlegają tej zasadzie, na przykład przekroczenie dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h),
  • okresowo odzyskuje się 1 punkt przypisany wykroczeniu, od którego minęło 6 miesięcy,
  • raz do roku można odbyć 2-dniowy kurs reedukacyjny dla kierowców, aby odzyskać do 4 utraconych punktów.

Uwaga!

W 2013 roku w całej Unii Europejskiej będą wydawane nowe prawa jazdy. Dokument wielkości karty kredytowej będzie wyposażony w odciski palców kierowcy, elektroniczny chip i optyczny czytnik, na którym będą zawarte informacje o jego posiadaczu. Nowe dokumenty będą miały 15-letni okres ważności, oprócz prawa jazdy kategorii C i D, które będą wymieniane co 5 lat.

 

Ważne adresy

Informacje o prawie jazdy:

Informacje o kursach reedukacyjnych dla kierowców:

Informacje o liczbie utraconych punktów/dostęp do państwowego spisu praw jazdy:

Jak zapłacić mandat ryczałtowy (amende forfaitaire) za przekroczenie dozwolonej prędkości lub nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania?

Ukarany mandatem za przekroczenie dozwolonej prędkości otrzymuje listownie zawiadomienie o mandacie (avis de contravention) oraz 2 druki:

  • Comment payer cette amende forfaitaire? (Jak zapłacić ten mandat ryczałtowy?),
  • Formulaire de requête en exonération (Formularz do odwołania).

Na zawiadomieniu o mandacie znajdują się:

  • informacje o dacie i miejscu wykroczenia,
  • numer identyfikacyjny pojazdu,
  • wynik pomiaru prędkości,
  • dozwolona prędkość,
  • opis wykroczenia,
  • identyfikacja funkcjonariusza, który stwierdził wykroczenie,
  • kwota ryczałtowa do zapłacenia (zmniejszona w przypadku uiszczenia kary
    w terminie, w zależności od sposobu uregulowania mandatu do 15 lub 30 dni od daty jego wystawienia, a zwiększona w przypadku opóźnienia opłaty),
  • pouczenie:
    • zapłacony mandat oznacza przyznanie się do popełnienia wykroczenia (vous reconnaissez l’infraction),
    • w przypadku odwołania się od mandatu (vous contestez avoir commis l’infraction) nie należy go uiszczać, lecz wypełnić druk Formulaire de requête en exonération i wysłać pod wskazany adres.

Na blankiecie opłaty (carte de paiement) znajdującym się na druku „Comment payer cette amande forfaitaire”, jest zamieszczony numer potrzebny do uiszczenia opłaty (numéro de télépaiement).

Mandat można zapłacić:

  • kartą bankową:
    • przez Internet: www.amende.gouv.fr,
    • telefonicznie 0 810 10 10 10,
  • czekiem, kartą bankową lub gotówką w bureau de tabac agréé (paiement électronique des amendes – timbre dématérialisé),
  • czekiem wystawionym na Skarb Państwa (Trésor public), który należy odesłać wraz z blankietem wpłaty (carte de paiement) w kopercie załączonej do listu na adres widniejący na blankiecie,
  • „znaczkiem-mandatem” zakupionym w Bureau tabac agréé, który należy odesłać wraz z blankietem opłaty w kopercie załączonej do listu na adres widniejący na blankiecie.

Jak zapłacić mandat za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pozostawiony za wycieraczką pojazdu?

Należy kupić „znaczek-mandat” w Bureau de tabac agréé, nakleić go na druku znalezionym za wycieraczką lub wystawić czek na Skarb Państwa (Trésor public) i wysłać pocztą na adres:

Centre d’encaissement

TSA 69089, 35908 Rennes Cedex 9

Ile kosztuje mandat za przekroczenie dopuszczalnej prędkości?

Od 45 € do 450 €

za przekroczenie prędkości poniżej 20 km/h

Od 90 € do 750 €

za przekroczenie prędkości pomiędzy 21 a 50 km/h

1 500 €

za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h

Ile kosztuje mandat za nieopłacenie postoju w strefie płatnego parkowania?

17 €

uiszczony w ciągu 45 dni (60 dni, jeżeli jest opłacany kartą bankową lub tak zwanym timbre dematerialisé w Bureau de tabac agréé)

33 €

uiszczony z opóźnieniem

Ile kosztuje mandat za postój na miejscu parkingowym dla osób niepełnosprawnych?

90 €

zapłacony przed upływem terminu

135 €

zapłacony w terminie

375 €

zapłacony z opóźnieniem

Dodatkowo pojazd może zostać odholowany przez straż miejską na specjalny parking znajdujący się najczęściej poza miastem (mise en fourrière). Właściciel pojazdu, oprócz mandatu, będzie musiał uregulować opłatę za holowanie i za każdy dzień postoju.

Ważne adresy

Informacje o sposobach odwoływania się oraz o klasyfikacji mandatów:

Agence nationale de traitement automatisé des infractions

Oficjalna strona administracji francuskiej:

Spis treści

 

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

COORDINATION DES SYSTEMES EUROPEENS
DE SECURITE SOCIALE

Na czym polega koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej?

Każde państwo Unii Europejskiej posiada własny system zabezpieczenia społecznego i ma prawo decydować o tym, jakie świadczenia są przyznawane ubezpieczonemu i na jakich warunkach. Przepisy unijne nie ujednolicają tych systemów, ale określają zasady, których muszą przestrzegać instytucje zabezpieczenia społecznego wszystkich państw członkowskich. Gwarantują one obywatelom Unii Europejskiej, korzystającym z prawa do przemieszczania się, takie same prawa, jakie posiadają osoby, które zawsze pracowały i mieszkały w tym samym państwie członkowskim.

Jakie instytucje czuwają nad przestrzeganiem zasad koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego?

Każde państwo Unii Europejskiej oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria powołało instytucję łącznikową, której misją jest czuwanie nad przestrzeganiem przepisów unijnych dotyczących świadczeń zdrowotnych.

Jakie sprawy podlegają przepisom Unii Europejskiej w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?

  • świadczenia z tytułu choroby
  • świadczenia z tytułu macierzyństwa i równoważne świadczenia dla ojca
  • wypadki przy pracy
  • choroby zawodowe
  • świadczenia z tytułu inwalidztwa
  • emerytury, świadczenia przedemerytalne
  • renty rodzinne
  • świadczenia z tytułu śmierci
  • świadczenia dla bezrobotnych
  • świadczenia rodzinne

Jakie są podstawowe zasady koordynacji?

Zasada równego traktowania

Obywatele jednego państwa członkowskiego, którzy przebywają w innym państwie członkowskim mają takie same obowiązki i korzystają z takich samych uprawnień, jak obywatele tego państwa. Zgodnie z tą zasadą Polacy, którzy podejmą pracę lub rozpoczną działalność na własny rachunek we Francji będą traktowani tak jak obywatele tego państwa, także przy ustalaniu prawa do świadczeń pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa.

Zasada zachowania praw nabytych

Świadczenia pieniężne należne na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku państw członkowskich nie podlegają zmianom, zawieszeniu lub konfiskacie
z powodu tego, że uprawniony lub członkowie jego rodziny mieszkają w innym państwie członkowskim niż to, w którym znajduje się instytucja odpowiedzialna za wypłacanie tych świadczeń. Na wniosek świadczeniobiorcy instytucja ta dokonuje transferu tych świadczeń do państwa zamieszkania ubezpieczonego.

Zasada sumowania okresów ubezpieczenia (zatrudnienia, pracy na własny rachunek, zamieszkania)

We Francji prawo do świadczeń pieniężnych związanych z chorobą lub macierzyństwem uzależnione jest od posiadania pewnego okresu ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania.

Polskie okresy ubezpieczenia, w tym z tytułu zatrudnienia, zostaną zaliczone do okresu ubezpieczenia wymaganego do przyznania świadczeń Polakowi, który podejmie pracę lub rozpocznie działalność gospodarczą we Francji.

Aby skorzystać z zasady sumowania zainteresowany musi wystąpić do Sécurité sociale swego nowego miejsca pobytu i poprosić o wydobycie formularza E 104 z Polski. Dokument ten potwierdza okresy ubezpieczenia. ZUS wystawia zaświadczenie i przesyła je bezpośrednio do instytucji właściwej do spraw ubezpieczenia w państwie nowego zamieszkania zainteresowanego. Nie można wiec uzyskać go przed wyjazdem z Polski - tak jak to było dotychczas.

Przykład

Anna była zatrudniona w Polsce przez 6 lat. Straciła pracę i wyjechała do Francji. Podjęła pracę i z tego tytułu podlega francuskim przepisom w dziedzinie ubezpieczenia społecznego. Po czterech miesiącach zaszła w ciążę. We Francji, żeby otrzymać płatny urlop macierzyński należy być ubezpieczonym co najmniej 10 miesięcy przed planowaną datą porodu. W związku z tym, że okres zatrudnienia w Polsce zostanie doliczony, ma prawo do płatnego urlopu macierzyńskiego. Musi jednak przedłożyć w Sécurité sociale formularz E 104 – zaświadczenie o przebytych okresach ubezpieczenia. Ponieważ nie poprosiła o ten formularz przed wyjazdem do Francji, Sécurité sociale wystąpi do ZUS-u o wydanie tego zaświadczenia.

W którym państwie jest się ubezpieczonym?

  • Osoby aktywne zawodowo są ubezpieczone w państwie, w którym pracują. Od tej zasady istnieją wyjątki, między innymi w przypadku delegowania. Osoba oddelegowana przez polską firmę do pracy we Francji podlega ustawodawstwu polskiemu.
  • Osoby nieaktywne zawodowo są ubezpieczone w kraju zamieszkania.

W jaki sposób zorganizowana jest koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej?

Instytucje zabezpieczenia społecznego państw członkowskich posługują się dokumentami przenośnymi. Służą one do wymiany informacji pomiędzy Sécurité sociale i ZUS-em, jak również potwierdzają prawa do świadczeń osób przemieszczających się na terytorium Unii Europejskiej.

Dokumenty przenośne Unii Europejskiej potwierdzające prawo do zabezpieczenia społecznego:

Numer: A1 (dawne formularze E 101 i E 103)

Tytuł: Zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej

Dokument pozwala zarejestrować się w instytucji ubezpieczenia zdrowotnego właściwej ze względu na miejsca zamieszkania.

Organ wydający we Francji: Sécurité sociale, RSI (Régime Social des Indépendants), MSA (Mutualité Sociale Agricole)

Przykład

Piotr jest pracownikiem delegowanym do Francji przez polską firmę informatyczną. Przed rozpoczęciem okresu delegowania jego pracodawca wystąpił do ZUS-u właściwego dla siedziby przedsiębiorstwa o wydanie dokumentu A1. Piotr,
pracując we Francji, podlega polskim przepisom zabezpieczenia społecznego.
Gdy choruje, NFZ refunduje koszty jego leczenia.

***

Numer: S1 (dawne formularze E 106, E 109, E 120 i E 121)

Tytuł: Rejestracja w celu objęcia opieką zdrowotną

Dokument umożliwia zarejestrowanie się w systemie opieki zdrowotnej osobie, która mieszka w jednym z krajów Unii Europejskiej lub Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii, ale jest ubezpieczona w innym. Potrzebny jest osobom mieszkającym za granicą po przejściu na emeryturę. Jest niezbędny członkom rodzin pracowników migrujących, którzy zostali w swoim kraju pochodzenia, ale są objęci systemem zabezpieczenia społecznego kraju, w którym obecnie pracuje członek ich rodziny.

Organ wydający we Francji: Sécurité sociale, RSI (Régime Social des Indépendants), MSA (Mutualité Sociale Agricole).

Przykład

Wojtek wyjechał do pracy do Francji. Jego dzieci oraz bezrobotna żona pozostali w Polsce. Sécurité sociale przysłała Wojtkowi dokument S1 poświadczający,
że jest on ubezpieczony we Francji. Jego żona powinna jak najszybciej przedstawić ten dokument w polskiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego w imieniu swoim i dzieci. Decyzja, czy członkowie rodziny Wojtka zostaną upoważnieni do opieki medycznej na koszt francuskiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego, zostanie podjęta zgodnie z polskimi przepisami.

***

Numer: S2 (dawny formularz E 112)

Tytuł: Prawo do planowanego leczenia

Poświadczenie uprawnień do planowanego leczenia w innym państwie Unii Europejskiej. Instytucja ubezpieczenia zdrowotnego pokrywa koszty leczenia w innym państwie tylko wtedy, gdy ubezpieczony uzyskał przed wyjazdem odpowiednie zezwolenie (dokument S2).

Organ wydający we Francji: Sécurité sociale, Régime Social des Indépendants, Mutualité Sociale Agricole

Przykład

Krystyna mieszka we Francji i jest tam ubezpieczona. Pojechała do Polski na leczenie dentystyczne. Po powrocie przedstawiła rachunki od dentysty w kasie chorych. Leczenie dentystyczne nie było leczeniem szpitalnym i odbyło się bez uprzedniej zgody kasy chorych. Krystyna otrzyma zwrot kosztów według stawki stosowanej we Francji i na obowiązujących tam warunkach.

***

Artur mieszka we Francji i jest tam ubezpieczony. Dostał zgodę (dokument S2) na operację w Polsce, gdzie mieszkają jego żona i dzieci. Sécurité sociale pokryje koszty hospitalizacji. Jeśli Artur z pewnych względów poniesie całość lub część kosztów leczenia, uzyska ich zwrot według stawki polskiej. Nie dostanie zwrotu przekraczającego kwoty, którą rzeczywiście zapłacił.

***

 

Numer: DA1 (dawny formularz E 123)

Tytuł: Prawo do opieki zdrowotnej na podstawie ubezpieczenia od wypad­-

ków przy pracy i chorób zawodowych

Dokument upoważnia do korzystania, w razie potrzeby, z leczenia i innych specjalnych świadczeń zdrowotnych, zgodnie z przepisami państwa, w którym się mieszka lub przebywa czasowo.

Organ wydający we Francji: instytucja do spraw wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Przykład

Maja jest ubezpieczona we Francji. W kraju tym uległa wypadkowi przy pracy. Zamierza leczyć jego skutki w Polsce. Musi zaopatrzyć się w dokument przenośny DA1 (dawny formularz E123). Na jego podstawie będzie mogła leczyć się w Polsce, w zakresie wskazanym przez instytucję, która wystawiła formularz. Sécurité
sociale pokryje koszty leczenia.

***

Numer: U1 (dawny formularz E 301)

Tytuł: Okresy, które należy uwzględnić przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych

Dokument potwierdza okresy ubezpieczenia i zatrudnienia lub pracy na własny rachunek w innym państwie Unii Europejskiej, które będą brane pod uwagę przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych.

Dokument należy przedstawić publicznej służbie zatrudnienia w kraju, w którym zamierza się ubiegać o zasiłek dla bezrobotnych.

Organ wydający we Francji: Urząd pracy lub instytucja zabezpieczenia społecznego, w których jest się aktualnie ubezpieczonym w zakresie świadczeń dla
bezrobotnych.

***

Numer: U2 (dawny formularz E 303)

Tytuł: Zachowanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych

Zezwolenie potrzebne w celu transferu zasiłku dla bezrobotnych osobie bezrobotnej, która chce udać się do innego państwa Unii Europejskiej, aby tam szukać pracy.

Dokument należy przedstawić publicznej służbie zatrudnienia w kraju, w którym poszukuje się pracy.

Organ wydający we Francji: Pôle emploi

 

Przykład

Krzysztof pracował we Francji przez 4 lata. Gdy firma, w której był zatrudniony została zlikwidowana, zapisał się do urzędu pracy i otrzymał zasiłek dla bezrobotnych. Krzysztof chciałby wrócić do Polski i tam szukać pracy. Jeśli chce zachować prawo do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych, przed wyjazdem musi zwrócić się z wnioskiem o uzyskanie formularza U2 do urzędu pracy lub instytucji zabezpieczenia społecznego, w której jest aktualnie ubezpieczony w zakresie świadczeń dla bezrobotnych. Przez cztery tygodnie musi pozostawać do dyspozycji urzędu pracy, który będzie wypłacał mu zasiłek. Po tym okresie może wyjechać do Polski.

W ciągu siedmiu dni od wyjazdu z Francji musi zarejestrować się w polskim urzędzie pracy. Jeżeli dotrzyma tego terminu, zasiłek dla bezrobotnych będzie wypłacany mu bez żadnej przerwy. Jeżeli zarejestruje się po upływie tej daty, zasiłek będzie wypłacany od dnia dokonania rejestracji.

Po zarejestrowaniu się w polskim urzędzie pracy Wojtek będzie musiał przestrzegać procedur i poddać się kontroli tego urzędu. Francuski urząd pracy będzie wypłacał mu zasiłek przez trzy miesiące, jeżeli w tym czasie Wojtek będzie nadal bezrobotny i dopełni wszystkich procedur wymaganych przez polski urząd pracy. W wyjątkowych wypadkach francuski urząd pracy może przedłużyć wypłacanie zasiłku do sześciu miesięcy.

***

Numer: P1 (dawne formularze E 205, E 207, E 211)

Tytuł: Streszczenie decyzji o przyznaniu praw do emerytury

Decyzje podjęte przez instytucje państw Unii Europejskiej po rozpatrzeniu złożonego do nich wniosku o przyznanie emerytury, renty rodzinnej lub inwalidzkiej.

Organ wydający we Francji: Pôle emploi

Przykład

Krystyna pracowała 25 lat we Francji i 22 lata w Polsce. Wniosek o emeryturę złożyła we Francji, kraju zamieszkania. Przy składaniu wniosku poinformowała francuską kasę emerytalną o tym, że pracowała w Polsce. W przypadku Krystyny to francuska kasa emerytalna ma obowiązek skontaktować się z polską kasą emerytalną ZUS, aby ustalić wysokość emerytury.

Krystyna otrzymała dokument P1, który jest podsumowaniem decyzji dotyczących emerytury lub renty podjętych przez kasy emerytalne francuską i polską.
Po przeanalizowaniu danych zawartych w dokumencie, stwierdziła, że jej emerytura została obliczona w sposób dla niej niekorzystny. Zdecydowała się więc złożyć wniosek o ponowne przeliczenie wysokości emerytury.

Ważne adresy

Informacje na temat koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego w Europie:

Informacje dotyczące Unii Europejskiej:

  • Numer bezpłatnej infolinii: 00 800 67 89 10 11

Informacje na temat swobodnego przepływu pracowników:

Europejski Portal Mobilności Zawodowej

Pomoc w rozwiązywaniu problemów:

Dane teleadresowe polskiej instytucji łącznikowej:

Departament Współpracy Międzynarodowej
– Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia

ul. Grójecka 186

02-390 Warszawa

  • +48 (0)22 572 62 68
  • +48 (0)22 572 63 19
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
  • www.nfz.gov.pl/new/

Dane teleadresowe francuskiej instytucji łącznikowej:

Centre des Liaisons Européennes et Internationales
de Sécurité Sociale (CLEISS)

11, rue de la tour des Dames

75436 Paris cedex 09, France

ROZWÓD

DIVORCE

W którym kraju należy złożyć pozew o rozwód: w Polsce czy we Francji?

Pozew o separację prawną lub rozwód może zostać złożony wspólnie przez oboje małżonków (rozwód za porozumieniem stron lub na wspólny wniosek) lub zostać wniesiony przez jedno z nich.

Pozew o rozwód należy złożyć w kraju:

  • zamieszkania (małżeństwo polskie mieszkające we Francji może złożyć wniosek o rozwód w tym kraju),
  • w którym para zamieszkiwała razem, jeśli jeden z małżonków nadal tam mieszka,
  • w którym zamieszkiwał jeden z małżonków w przypadku wspólnego wniosku,
  • w którym mieszka pozwany,
  • pobytu powoda (małżonek, który wnosi pozew), jeśli mieszkał on tam co najmniej 6 miesięcy przed złożeniem wniosku oraz jest obywatelem tego kraju, jeśli nie jest obywatelem tego kraju, może wystąpić w nim o rozwód tylko wtedy, jeśli mieszkał tam co najmniej przez rok bezpośrednio przed złożeniem wniosku,
  • którego są obywatelami.

Pierwszy sąd, w którym złożono wniosek (jeśli spełnia jeden z powyższych warunków), staje się sądem właściwym dla wszystkich przyszłych spraw związanych z rozwodem. Sąd ten podejmie również decyzje dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej. Rozwód udzielony w jednym kraju Unii Europejskiej jest automatycznie uznawany przez pozostałe kraje członkowskie.

Przykład

Barbara i Marek mieszkali razem we Francji od 10 lat. Barbara złożyła wniosek o rozwód we Francji a Marek w Polsce. O tym, który sąd jest właściwym zadecydowały stemple. Stempel paryski miał wcześniejszą datę, więc rozwód odbył się w Paryżu.

ALIMENTY NA RZECZ DZIECKA

Zarówno w Polsce jak i we Francji alimenty na rzecz dziecka zasądzane są przez wydział rodzinny sądu rejonowego.

Sędzia do spraw rodzinnych (juge aux affaires familiales) wyznacza wysokość alimentów podczas procedury rozwodowej lub separacji (divorce ou séparation du corps), a jeżeli rodzice dziecka nie są małżeństwem, w czasie rozpatrywania wniosku o przyznanie władzy rodzicielskiej lub o uznanie ojcostwa.

Decyzja dotycząca świadczeń alimentacyjnych, która zapada w jednym z państw unijnych, obowiązuje także poza jego granicami. Można ją wyegzekwować bez przeprowadzania kolejnego postępowania.

Gdzie można uzyskać wyrok dotyczący egzekwowania alimentów
w Unii Europejskiej?

W sądzie kraju:

  • którego rodzice dziecka są obywatelami,
  • w którym znajduje się miejsce zamieszkania ojca/matki dziecka,
  • w którym znajdowało się ostatnie wspólne miejsce zamieszkania rodziny przez okres przynajmniej roku,
  • w którym udzielono rozwodu.

Wybór jednego z właściwych sądów należy do wnioskującego. Egzekucja należności alimentacyjnych odbywa się według procedur obowiązujących w państwie, do którego wniosek został skierowany.

Jak wyegzekwować alimenty we Francji?

Paiement direct (płatność bezpośrednia)

Procedura ta pozwala wierzycielowi otrzymywać alimenty za pośrednictwem instytucji, która dysponuje pieniędzmi dłużnika (pracodawca, bank itp.). Pozwala odzyskać alimenty niezapłacone od 6 miesięcy, a następnie egzekwować je co miesiąc.

Należy zwrócić się do komornika (huissier) swojego miejsca zamieszkania i dostarczyć mu kopię orzeczenia sądu dotyczącego alimentów, wysokość zaległości oraz wszystkie informacje, które mogą być użyteczne, by odnaleźć dłużnika (imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres firmy, w której pracuje, numer Sécurité sociale itp.). Komornik poinformuje pracodawcę dłużnika o procedurze i zobowiąże go do wypłacania alimentów bezpośrednio wierzycielowi.

Saisie sur rémunération du travail (zajęcie wynagrodzenia)

Procedura ta dotyczy wyłącznie zaległych alimentów tych dłużników, którzy otrzymują wynagrodzenie, emeryturę, świadczenia dla bezrobotnych, świadczenia z tytułu inwalidztwa lub choroby. Aby rozpocząć tę procedurę wierzyciel musi znać adres pracodawcy dłużnika.

Należy wystąpić z wnioskiem o wypłatę zaległych alimentów do sądu okręgo­wego (tribunal d’instance) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Do wniosku należy dołączyć kopię orzeczenia sądowego dotyczącego alimentów, oświadczenie o wysokości długu i wszystkie informacje na temat dłużnika.
Komornik poinformuje pracodawcę dłużnika o procedurze i zobowiąże go do wypłacenia zaległych alimentów bezpośrednio wierzycielowi.

Odzyskanie należności przez Skarb Państwa

Po wyczerpaniu wyżej wymienionych procedur uprawniony do alimentów może zwrócić się listownie do prokuratora sądu najwyższego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania z wnioskiem o wdrożenie procedury ściągania należności ze środków publicznych. Prokurator może nakazać urzędowi podatkowemu ściągnięcie alimentów w formie podatków.

Uwaga!

Uprawniony do alimentów ma 5 lat, by wszcząć procedurę o ich egzekwowanie.

Pomoc CAF-u

Kasa Świadczeń Rodzinnych (CAF) pomaga rodzicom w egzekwowaniu alimentów zaległych od co najmniej 2 miesięcy do 2 lat. Samotny rodzic może otrzymywać od CAF-u świadczenie ASF (Allocation de soutien familial) jako zaliczkę na poczet niepłaconych alimentów. CAF odzyska później wypłacone kwoty od dłużnika, chyba że zostanie on uznany przez sąd za niewypłacalnego.

Warunki otrzymania ASF:

  • Beneficjent musi posiadać decyzję sądową o przyznaniu alimentów.
  • Dłużnik nie uczestniczy w kosztach utrzymania dziecka.
  • Wierzyciel jest osobą samotną (nie żyje w konkubinacie, nie wstąpił w nowy związek małżeński,
    nie podpisał Pacs-u).
  • Dziecko pozostaje na jego utrzymaniu.

Wierzyciel udziela CAF-owi pełnomocnictwa, aby rozpocząć procedurę przeciw dłużnikowi. Gdy CAF odzyska pieniądze od dłużnika, wypłaci wierzycielowi różnicę pomiędzy odzyskaną kwotą i wypłaconymi świadczeniami.

Szanse na wyegzekwowanie alimentów są znaczne w przypadku, gdy dłużnicy pracują legalnie i ujawniają swoje dochody, rejestrując się w urzędach skarbowych i ubezpieczeniowych.

Uwaga!

Jeżeli wierzyciel nie zna adresu dłużnika, powinien złożyć skargę na posterunku policji na porzucenie rodziny. Prokurator Republiki nakaże wówczas śledztwo w celu odnalezienia dłużnika.

Co grozi za uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego?

Uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest przestępstwem.

W Polsce grozi za nie grzywna, kara ograniczenia lub pozbawienia wolności do dwóch lat. Z danych Krajowej Rady Komorniczej wynika jednak, że prokuratorzy rzadko wszczynają postępowanie karne, a jeśli już dochodzi do sprawy, sędziowie najczęściej orzekają kary pozbawienia wolności w zawieszeniu.

We Francji niepłacenie alimentów jest równoznaczne z porzuceniem rodziny i podlega karze grzywny w wysokości 15 000 € oraz karze ograniczenia lub pozbawienia wolności do dwóch lat.

UPROWADZENIE DZIECKA PRZEZ RODZICA

Gdy jedno z rodziców wyjeżdża z dzieckiem na stałe za granicę, nie uzyskując zgody drugiego i wbrew jego woli, mamy do czynienia z uprowadzeniem.

25 października 1992 Polska podpisała Konwencję haską, której celem jest „przeciwdziałanie negatywnym skutkom międzynarodowego uprowadzania lub zatrzymywania dzieci” (preambuła, art. 1 lit.a)

Osoba zainteresowana może domagać się powrotu dziecka, które:

  • nie ukończyło 16 lat (art. 4),
  • zostało bezprawnie uprowadzone (lub zatrzymane) z jednego państwa, będą­cego stroną Konwencji do innego państwa, również będącego stroną Konwencji (art. 4 w zw. z art.35).

Co zrobić, aby doprowadzić do powrotu dziecka uprowadzonego za granicę?

Należy złożyć wniosek o powrót dziecka do państwa, w którym mieszkało przed porwaniem.

W Polsce do Ministerstwa Sprawiedliwości, Wydziału Prawa Międzynarodowego, Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Prawa Europejskiego.

Wniosek w języku polskim: www.justice.gouv.fr/art_pix/DE_pologne.pdf

Al. Ujazdowskie 11, 00-950 Warszawa, Polska

  • +48 (0) 22 239 08 70
  • +48 (0) 22 897 05 39
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

We Francji do Ministère de la Justice et des Libertés, Direction des Affaires Civiles et du Sceau, Bureau de l’entraide civile et commerciale internationale (D3)

Wniosek w języku francuskim: www.justice.gouv.fr/art_pix/form_dde_retour.pdf

13, Place Vendôme, 75042 PARIS Cedex 01, France

  • +33 (1) 44 77 61 05
  • +33 (1) 44 77 61 22
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Które państwo podejmuje decyzję dotyczącą uprowadzonego dziecka?

Decyzja o powrocie dziecka podejmowana jest przez państwo, w którym dziecko mieszkało przed uprowadzeniem. Sąd państwa, do którego dziecko zostało uprowadzone wyda nakaz oddania dziecka rodzicowi, który ma prawo do opieki nad nim. W Unii Europejskiej nie jest możliwe uchylenie decyzji sądu tego państwa przez sąd innego kraju.

W wyjątkowych wypadkach, jeżeli dziecko sprzeciwia się powrotowi, a osiągnęło już wiek i stopień dojrzałości, przy którym właściwe jest uwzględnienie jego opinii, lub gdy istnieje ryzyko, że powrót dziecka naraziłby je na szkodę fizyczną lub psychiczną, sąd państwa wezwanego może zarządzić pozostanie dziecka przy rodzicu, który je uprowadził.

Przykład

Krystyna z Markiem i ich syn Kamil mieszkali razem we Francji. Po rozwodzie Krystyna otrzymała opiekę nad dzieckiem. Marek uprowadził dziecko do Polski. Francuski sąd zarządził powrót Kamila do Francji. Marek wniósł odwołanie do polskiego sądu z wnioskiem o przyznanie mu opieki nad synem. Udowodnił,
że konkubent byłej żony, nałogowy alkoholik, znęca się fizycznie i psychicznie nad dzieckiem. Polski sąd stwierdził, że dziecko znajduje się w sytuacji zagrożenia i odmówił zarządzenia jego powrotu do Francji.

 

Ważne adresy

Informacje dotyczące uprowadzenia dziecka przez rodziców:

Enlèvements internationaux d’enfants et droits de visite transfrontières

 

Spis treści

Konsulat

 

Z dniem 1 lipca 2013 r. zmienia się we Francji tak zwana właściwość terytorialna urzędów konsularnych. W wyniku zamknięcia Konsulatu Generalnego RP w Lille, pozostaną we Francji 2 okręgi konsularne: paryski oraz lyoński. Wszystkie osoby przebywające w departamentach byłego Konsulatu Generalnego RP w Lille mogą od lipca załatwiać sprawy konsularne w Wydziale Konsularnym Ambasady RP w Paryżu. Wyjątek stanowi departament Territoire de Belfort, który przechodzi do okręgu Konsulatu Generalnego RP w Lyonie.

Okręg Konsulatu Generalnego RP w Lyonie ulega również powiększeniu o kilka departamentów, które wcześniej „należały” do Paryża.

 

 

Od 1 lipca 2013 r. kompetencje terytorialne Wydziału Konsularnego

Ambasady RP w Paryżu będą obejmowały:

 

02 - Aisne

08 - Ardennes

10 - Aube

14 - Calvados

22 - Côtes d’Armor
27 - Eure
28 - Eure-et-Loir
29 - Finistère
35 - Ille et Vilaine
36 - Indre
37 - Indre-et-Loire
41 - Loir-et-Cher
44 - Loire-Atlantique
45 - Loiret

49 - Maine-et-Loire
50 - Manche

51 - Marne

52 - Haute Marne 

53 - Mayenne 

54 - Meurthe et Moselle

 

55 - Meuse

56 - Morbihan
57 - Moselle

59 - Nord

60 - Oise
61 - Orne

62 - Pas de Calais

67 - Bas-Rhin

68 - Haut-Rhin
67 - Bas-Rhin

68 - Haut-Rhin

72 - Sarthe
75 - Paris
76 - Seine-Maritime
77 - Seine-et-Marne
78 - Yvelines

80 - Somme
85 - Vendée

88 - Vosges
89 - Yonne
91 - Essonne

 

92 - Hauts-de-Seine

92 - Hauts-de-Seine
93 - Seine-Saint-Denis
94 - Val-de-Marne
95 - Val d’Oise
Monaco

Departamenty zamorskie:

971 - Guadeloupe
972 - Martinique
973 - Guyane Francaise
974 - Reunion
975 - Miquelon
976 - Mayotte

Terytoria zamorskie:
Polynesie Francaise
Nouvelle Caledonie
Wallis et Futuna
Terres Australes
Antarctiques Francaises

  

Od 1 lipca 2013 r. kompetencje terytorialne Konsulatu Generalnego RP
w Lyonie będą obejmowały
:

 

01 - Ain
03 - Allier
04 - Alpes de Haute Provence

05 - Hautes-Alpes
06 - Alpes-Maritimes
07 - Ardèche
09 - Ariège
11 - Aude
12 - Aveyron
13 - Bouches du Rhône
15 - Cantal

16 - Charente

17 - Charente-Maritime

18 - Cher

19 - Corrèze
20a - Corse-du-Sud
20b - Haute-Corse

21 - Côte d’or

23 - Creuse

25 - Doubs
26 - Drôme
30 - Gard
31 - Haute-Garonne
32 - Gers

33 - Gironde

34 - Hérault
38 - Isère
39 - Jura
40 - Landes
42 - Loire
43 - Haute-Loire
46 - Lot

47 - Lot-et-Garonne

48 - Lozère

58 - Nièvre

63 - Puy-de-Dôme
64 - Pyrénées Atlantiques

65 - Hautes-Pyrénées
66 - Pyrénées-Orientales

69 - Rhône
70 - Haute-Saône
71 - Saône-et-Loire
73 - Savoie
74 - Haute-Savoie

79 - Deux-Sèvres

81 - Tarn
82 - Tarn-et-Garonne
83 - Var
84 - Vaucluse

86 - Vienne

87 - Haute-Vienne

90 - Territoire de Belfort

 

Jakie sprawy można załatwić w konsulacie?

W konsulacie można:

  • wyrobić polski paszport,
  • zarejestrować francuskie akty stanu cywilnego w Polsce w celu otrzymania polskich aktów: urodzenia, małżeństwa, zgonu,
  • zarejestrować francuski wyrok rozwodowy i otrzymać polski akt małżeństwa z adnotacją o rozwodzie,
  • uzyskać dokumenty z niektórych polskich urzędów – akty stanu cywilnego: akt urodzenia, małżeństwa, zgonu, zaświadczenie o niekaralności z polskiego sądu, dokumenty niezbędne do zawarcia małżeństwa w merostwie na terenie Francji,
  • zawrzeć związek małżeński przed konsulem,
  • wykonać czynności notarialne, takie jak poświadczenie podpisu lub poświadczenie zgodności kopii dokumentu z oryginałem,
  • wykonać tłumaczenia dokumentów urzędowych z języka francuskiego na język polski i odwrotnie,
  • zgłosić zagubienie/kradzież polskiego dowodu osobistego i go unieważnić,
  • poświadczyć polskie obywatelstwo,
  • złożyć dokumentację w sprawie nabycia albo zrzeczenia się polskiego obywa­telstwa,
  • uzyskać pozwolenie na transport ciała lub urny do Polski,
  • zarejestrować się w systemie – Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej
    http://epuap.gov.pl/wps/portal/,
  • w okresie przedwyborczym zapisać się na wybory.

W jakich sprawach konsulat nie może brać udziału?

Trzeba pamiętać, że konsul nie może:

  • regulować jakichkolwiek zobowiązań finansowych, takich jak mandaty, długi, grzywny, koszty postępowania sądowego itp.,
  • podejmować interwencji w przypadkach nałożenia na polskich kierowców mandatów,
  • świadczyć usług, które wykonują biura turystyczne, banki, firmy ubezpieczeniowe, tłumacze oraz firmy transportowe,
  • pośredniczyć w uzyskaniu zgody na zatrudnienie, czy w uzyskaniu zakwaterowania,
  • ingerować w konflikty dotyczące niewywiązywania się ze zobowiązań jednej ze stron wynikających z zawartych przez nie umów cywilnoprawnych (stosunek pracy, zakup usług turystycznych itp.),
  • pełnić funkcji adwokata lub angażować za osobę zainteresowaną pełnomocnika (lista adwokatów pracujących we Francji, z którymi można się porozumieć w języku polskim znajduje się na stronie www.paryz.msz.gov.pl).

Uwaga!

Obowiązkowa rejestracja wizyt w systemie e-konsulat

Przed udaniem się do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Paryżu w każdej sprawie paszportowej (oprócz odbioru pasz­portu), prawnej, obywatelskiej lub wizowej należy zapisać się na spotkanie w elektro­nicznym systemie e-konsulat, dostępnym na stronie internetowej
www.e-konsulat.gov.pl. Osoby nieposiadające dostępu do Internetu mogą zapisać się na spotkanie telefonicznie dzwoniąc pod numer: 01 43 17 34 22.

Sprawy z zakresu opieki konsularnej, wypadki losowe, sprawy dotyczące przesłuchań, zawarcia małżeństwa przed konsulem oraz sprawy polonijne nie wymagają zapisów w systemie e-konsulat i są rozpatrywane tak jak dotąd: listownie, telefonicznie lub bezpośrednio z konsulem.

Przy każdej wizycie w konsulacie należy pamiętać o zabraniu ze sobą polskiego dokumentu tożsamości (paszportu albo dowodu osobistego).

Uwaga!

System zapisów elektronicznych nie dotyczy Konsulatu Generalnego RP w Lyonie.

 

NOWA STRONA INTERNETOWA

Przed każdą wizytą w urzędzie warto sprawdzić najnowsze informacje znajdujące się na stronie internetowej Ambasady RP w Paryżu: www.paryz.msz.gov.pl oraz Konsulatu Generalnego w Lyonie: www.lyon.msz.gov.pl. Strony internetowe zostały zmodernizowane i są na bieżąco uzupełniane o najnowsze komunikaty, formularze oraz ogłoszenia. Polskie placówki działają też na Twitterze.

 

DZIECKO

REJESTRACJA AKTU URODZENIA DZIECKA

Czy można za pośrednictwem polskiego konsulatu zarejestrować w Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce dziecko, które ma francuski akt urodzenia?

Tak. Rejestracja zagranicznego aktu urodzenia dziecka jest niezbędna między innymi w celu wyrobienia dla dziecka polskiego paszportu. W celu rejestracji (transkrypcji) francuskiego aktu urodzenia należy zapisać się w systemie e-konsulat: www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej.
W wyznaczonym terminie rodzice muszą udać się osobiście do konsulatu.

Dokumenty potrzebne do rejestracji dziecka:

  • wypełniony wniosek o transkrypcję (rejestrację) aktu urodzenia adresowany do odpowiedniego urzędu stanu cywilnego w Polsce,
  • ważne dokumenty tożsamości obojga rodziców (do okazania) oraz ich kopie,
  • oryginał francuskiego odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka (copie integrale
    d’acte de naissance), który został wystawiony nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy,
  • jeżeli rodzicami są obywatele polscy w związku małżeńskim – polski akt małżeństwa rodziców wraz z kopią,
  • jeżeli rodzicami dziecka są obywatele polscy niepozostający w związku małżeńskim – polskie akty urodzenia rodziców wraz z kopiami,
  • jeżeli rodzicami dziecka są obywatel polski i obcokrajowiec pozostający w związku małżeńskim – polski akt małżeństwa (w przypadku jego braku wymagana jest transkrypcja aktu małżeństwa) wraz z kopią,
  • jeżeli rodzicami dziecka są obywatel polski i obcokrajowiec niepozostający w związku małżeńskim – akty urodzenia rodziców wraz z kopiami. Obywatele Unii Europejskiej mogą przedstawiać wielojęzyczne akty urodzenia.

Opłata konsularna za transkrypcję, to jest za przygotowanie dokumentacji dotyczącej wpisania zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego oraz doręczenie odpisu sporządzonego na tej podstawie polskiego aktu wynosi 50 €. Dodatkowo za każde tłumaczenie aktu stanu cywilnego pobierana jest opłata 30 €. Do każdego podania o transkrypcję aktu urodzenia dziecka należy dołączyć kopie dokumentów tożsamości rodziców (paszportu lub dowodu osobistego).

Uwaga!

Średni okres oczekiwania na uzyskanie transkrypcji wynosi około 1,5 miesiąca.

Przykład

Maja i Michał są małżeństwem. Pobrali się w Polsce, mają polskie obywatelstwo, a od 2 lat mieszkają we Francji. Od 2 miesięcy są szczęśliwymi rodzicami Krysi, która urodziła się we Francji. Krysia ma francuski akt urodzenia. Rodzice potrzebują uzyskać polski akt urodzenia dziecka, aby wyrobić paszport dla córeczki. W celu rejestracji francuskiego aktu urodzenia córki Maja i Michał powinni zarejestrować się na stronie www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej, w wyznaczonym terminie powinni udać się do konsulatu, wypełnić i podpisać wniosek o dokonanie transkrypcji aktu urodzenia. Do podania należy dołączyć oryginał francuskiego odpisu zupełnego aktu urodzenia (copie integrale d’acte de naissance) Krysi, który został wystawiony nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy, oraz polski akt małżeństwa Mai i Michała wraz z jego kopią. Podczas pobytu w konsulacie Maja i Michał muszą się wylegitymować ważnymi dokumentami tożsamości (paszportem bądź dowodem osobistym) i dołączyć do podania kopie tych dokumentów. Jeśli jedno z rodziców nie może pojawić się w konsulacie, drugi rodzic może okazać podpisaną przez oboje rodziców i poświadczoną przez notariusza lub mera zgodę na dokonanie transkrypcji aktu urodzenia.

***

Anna i Jean-Louis są małżeństwem. Ślub zawarli w Paryżu, w merostwie. Anna jest Polką, Jean-Louis Francuzem. Mają 2 synów, którzy urodzili się we Francji.
Aby rodzice mogli uzyskać polskie akty urodzenia synów, muszą najpierw zarejestrować swój związek małżeński w polskim urzędzie stanu cywilnego, a następnie zarejestrować francuskie akty urodzenia synów. Mogą to zrobić za pośrednictwem konsulatu. Ania i Jean-Louis powinni zarejestrować się na stronie www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej. W celu zarejestrowania francuskiego aktu małżeństwa muszą osobiście wypełnić i podpisać w konsulacie wniosek o transkrypcję francuskiego aktu małżeństwa, dołączając oryginał odpisu zupełnego francuskiego aktu małżeństwa (copie integrale de l’acte de mariage) wystawiony nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy.
Do podania Ania i Jean-Louis muszą dołączyć swoje akty urodzenia. Jean-Louis może dostarczyć wielojęzyczny akt urodzenia (acte de naissance plurilingue). Ponadto do zarejestrowania aktów urodzenia synów potrzebne będą oryginały francuskich odpisów zupełnych aktów urodzenia synów (copies integrales d’actes de naissance), które zostały wystawione nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy.

***

Nadia, Marokanka i Robert, Polak nie są małżeństwem. We Francji urodziła im się córeczka Leila. W celu rejestracji francuskiego aktu urodzenia córki Nadia i Robert powinni zarejestrować się na stronie www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej, w umówionym terminie udać się do konsulatu, wypełnić i podpisać wniosek o dokonanie transkrypcji aktu urodzenia. Do podania muszą dołączyć oryginał francuskiego odpisu zupełnego aktu urodzenia Leili (copie integrale d’acte de naissance), który został wystawiony nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy, oraz akty urodzenia rodziców, polski akt Roberta i marokański Nadii (w języku francuskim). Podczas pobytu w konsulacie Nadia i Robert muszą się wylegitymować ważnymi dokumentami tożsamości (paszportem bądź dowodem osobistym), do podania dołączają także kopie tych dokumentów.

***

Olga jest panną. Ma polskie obywatelstwo, mieszka we Francji, od 3 miesięcy jest mamą Julii, która urodziła się we Francji. Olga w celu zarejestrowania aktu urodzenia Julii w polskich księgach stanu cywilnego, powinna zarejestrować się na stronie www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej i w wyznaczonym terminie osobiście, w konsulacie, wypełnić oraz podpisać wniosek o dokonanie transkrypcji aktu urodzenia córki. Ze względu na to, że dane ojca nie są wpisane we francuskim akcie urodzenia (Julia nie została uznana przez ojca), Olga, wypełniając wniosek o transkrypcję, może wybrać dowolne imię ojca dziecka. Olga do wniosku o transkrypcję musi dołączyć oryginał francuskiego odpisu zupełnego aktu urodzenia (copie integrale d’acte de naissance) Julii, który został wystawiony nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy, oraz swój polski odpis zupełny aktu urodzenia z przypiskami wystawiony nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 miesięcy. Podczas pobytu w konsulacie Olga musi się wylegitymować ważnym dokumentem tożsamości (paszportem bądź dowodem osobistym).

PASZPORT DLA DZIECKA

Wniosek o paszport dla dziecka składają oboje rodzice. Obecność małoletniego po ukończeniu 5. roku życia jest obowiązkowa przy składaniu wniosku.

Małoletni do 13 lat otrzymuje paszport 5-letni.

Małoletni po ukończeniu 13 lat otrzymuje paszport 10-letni.

Jakie dokumenty należy przedłożyć składając wniosek o wydanie paszportu
dla osoby małoletniej?

Gdy oboje rodzice składają wniosek:

  • poprzedni paszport dziecka, jeśli był wydany oraz fotokopię strony ze zdjęciem,
  • numer PESEL małoletniego, a jeśli go nie posiada – odpis polskiego aktu urodzenia oraz jego fotokopię,
  • 2 fotografie biometryczne,
  • czytelnie wypełniony pismem naśladującym druk i podpisany formularz paszportowy zawierający dane dziecka wraz z pisemną zgodą obojga rodziców na wydanie polskiego paszportu (podpisy złożone w konsulacie),
  • ważne paszporty lub (w przypadku obywateli Unii Europejskiej) dowody osobiste obojga rodziców
    (do wglądu) oraz ich fotokopie,
  • dokument potwierdzający pobyt we Francji (faktura EDF, quittance de loyer, francuska karta pobytowa lub inne) oraz jego fotokopia.

Gdy tylko jeden rodzic składa wniosek:

  • dokumenty jak w przypadku obojga rodziców z tą różnicą, że formularz paszportowy podpisuje tylko rodzic występujący o paszport dla dziecka i przedstawia tylko swój paszport lub dowód osobisty,
  • pisemna zgoda drugiego rodzica na wydanie dziecku polskiego paszportu
    poświadczona przez notariusza, konsula lub organ paszportowy w urzędzie wojewódzkim, wydana
    w ciągu ostatnich 3 miesięcy (w przypadku śmierci drugiego rodzica należy okazać oryginał aktu zgonu),
  • jeśli nie jest możliwe uzyskanie zgody drugiego rodzica, zgodę w jego zastępstwie wydaje sąd.

Gdy władza rodzicielska jest przyznana sądownie wyłącznie jednemu z rodziców:

  • dokumenty jak w przypadku obojga rodziców z tą różnicą, że formularz paszportowy podpisuje tylko rodzic występujący o paszport dla dziecka i przedstawia tylko swój paszport lub dowód osobisty,
  • oryginał orzeczenia sądu stwierdzający przyznanie wyłącznej władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców (odpis orzeczenia sądu nie starszy niż 12 miesięcy).

W przypadku gdy dziecko zostało uznane tylko przez jednego rodzica i nie jest uznane przez drugiego rodzica:

  • dokumenty jak w przypadku obojga rodziców z tą różnicą, że formularz paszportowy podpisuje tylko rodzic występujący o paszport dla dziecka i przedstawia tylko swój paszport lub dowód osobisty,
  • odpis zupełny polskiego aktu urodzenia dziecka wraz z fotokopią.

 

Pierwszy paszport po urodzeniu dziecka (bez numeru PESEL, z francuskim aktem urodzenia)

W wyjątkowych sytuacjach, gdy rodzice nie dokonali jeszcze rejestracji francuskiego aktu urodzenia w Polsce (tzw. transkrypcji) i gdy numer PESEL nie został jeszcze dziecku nadany, konsul może wydać osobie małoletniej pierwszy paszport z okresem ważności maksymalnie 12 miesięcy. Jest to paszport tymczasowy i jest wydawany wyłącznie w przypadku, gdy po raz pierwszy składany jest wniosek o wydanie paszportu.W takiej sytuacji bezwzględnie wymagane jest przedstawienie francuskiego aktu urodzenia.

Do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty:

  • odpis francuskiego aktu urodzenia z jego fotokopią,
  • 2 fotografie biometryczne,
  • czytelnie wypełniony pismem naśladującym druk i podpisany formularz paszportowy zawierający dane dziecka wraz z pisemną zgodą obojga rodziców na wydanie dziecku polskiego paszportu (podpisy złożone w obecności konsula),
  • ważne paszporty lub (w przypadku obywateli Unii Europejskiej) dowody osobiste rodziców oraz ich fotokopie,
  • dokumenty potwierdzające pobyt we Francji (faktura EDF, quittance de loyer, francuska karta pobytowa lub inne) oraz jego fotokopia.

Uwaga!

Obecność dziecka powyżej 5. roku życia jest obowiązkowa przy składaniu wniosku paszportowego. Dodatkowo dziecko, które składa odciski palców, musi być obecne przy odbiorze paszportu w celu weryfikacji odcisków palców.

Ile wynosi opłata za paszport dla dziecka?

Opłata konsularna za 5-letni paszport dla dziecka do 13. roku życia wynosi 35 €, a za paszport 10-letni dla małoletniego powyżej 13. roku życia 55 €.

Przykład

Kasia i Maciej są obywatelami polskimi i mieszkają od roku w Paryżu. 2 miesiące temu urodziła się im córeczka. Dziecko ma jedynie francuski akt urodzenia.
Aby otrzymało paszport, rodzice muszą najpierw zarejestrować narodziny dziecka w polskim urzędzie stanu cywilnego, w ostatnim miejscu zamieszkania jednego z rodziców. Mogą to zrobić za pośrednictwem konsulatu albo upoważnionej przez nich osoby bezpośrednio w Polsce. Po otrzymaniu polskiego aktu urodzenia córeczki, Kasia i Maciej będą mogli złożyć wniosek o paszport dla dziecka w polskim konsulacie. Żeby ustalić datę spotkania w konsulacie w Paryżu będą musieli wypełnić elektroniczny wniosek na stronie www.e-konsulat.gov.pl.
Nie zwolni ich to jednak od wypełnienia, po przyjściu do konsulatu, wniosków paszportowych w formie papierowej.

***

Magda i Louis są od 10 lat szczęśliwym małżeństwem. Ślub zawarli w Lyonie w merostwie. Mają 2 synów w wieku szkolnym. Dzieci mają ważne paszporty do końca roku. 10 lat wcześniej dostali paszporty dla dzieci na podstawie francuskich aktów urodzenia. Powtórzenie tej procedury zgodnie z obowiązującymi dzisiaj przepisami jest niemożliwe. Rodzice muszą najpierw zarejestrować w urzędzie stanu cywilnego w Polsce akt małżeństwa, następnie akty urodzenia dzieci. Rejestrację francuskich aktów stanu cywilnego w Polsce można przeprowadzić za pośrednictwem konsulatu albo upoważnionej osoby bezpośrednio w Polsce. Dopiero z polskimi aktami urodzenia dzieci można wnioskować o wydanie dla nich paszportów. Magda i Louis mogą załatwić formalności w Konsulacie Generalnym RP w Lyonie.


Sądowe pozwolenie na wydanie paszportu dla dziecka

Co zrobić, jeżeli nie jest możliwe uzyskanie zgody drugiego rodzica
na wydanie paszportu?

W takim przypadku (dotyczy to również sytuacji, w której nie ma możliwości ustalenia miejsca pobytu drugiego rodzica), należy zwrócić się do sądu w celu uzyskania orzeczenia zastępującego zgodę drugiego z rodziców na wydanie paszportu dla dziecka. Wniosek w tej sprawie składa się do sądu właściwego dla miejsca pobytu małoletniego.

Przykład

Agnieszka jest samotną matką wychowującą 3-letniego Adasia. Agnieszka i Jarek, ojciec Adasia, nigdy nie byli małżeństwem, ale dziecko zostało uznane przez niego we francuskim merostwie. Od 2 lat Jarek nie kontaktuje się z rodziną i Agnieszka nie zna miejsca jego pobytu. Chce wyrobić paszport dla Adasia, żeby wysłać go na wakacje do babci w Polsce. Aby dziecko otrzymało paszport, Agnieszka musi zwrócić się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania małoletniego w celu uzyskania orzeczenia, które zastąpi zgodę Jarka.

Uwaga!

W przypadku podróży w ramach strefy Schengen można zamiast paszportu wyrobić dziecku w Polsce dowód osobisty. Po dowód osobisty należy udać się do gminy, w której rodzice i dziecko są zameldowani. Nie można go wyrobić w polskim konsulacie.

MAŁŻEŃSTWO i PACS

Obywatele Polscy mogą zawrzeć związek małżeński przed polskim konsulem. Warunkiem koniecznym do uzyskania ślubu w konsulacie jest posiadanie przez obojga narzeczonych wyłącznie obywatelstwa polskiego. Informacje dotyczące ślubu w konsulacie znajdują się na stronie www.paryz.msz.gov.pl. W celu uzyskania dodatkowych informacji należy kontaktować się bezpośrednio z urzędem.

Obywatel polski zamieszkały lub przebywający czasowo we Francji ma również możliwość zawarcia małżeństwa przed francuskim urzędnikiem stanu cywilnego. W tym celu powinien zgłosić się do właściwego merostwa, aby uzyskać szczegółowe informacje o dokumentach niezbędnych do zawarcia małżeństwa. Po ślubie należy pamiętać o zarejestrowaniu francuskiego małżeństwa w polskich księgach stanu cywilnego (patrz transkrypcja aktów stanu cywilnego).

Jakie dokumenty są potrzebne do zawarcia ślubu cywilnego we Francji?

1. Zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa (certificat de celibat)

W celu uzyskania zaświadczenia należy:

  • w Paryżu: zarejestrować się na stronie www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej w konsulacie w Paryżu (w Lyonie nie obowiązują zapisy).
  • w wyznaczonym terminie przyjść do konsulatu z ważnym dokumentem tożsamości i jego kopią,
  • wypełnić formularz i złożyć zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa,
  • złożyć odpis polskiego aktu urodzenia.

Jeśli o zaświadczenie ubiega się osoba rozwiedziona, powinna dostarczyć polski akt poprzedniego małżeństwa z adnotacją o rozwodzie; jeśli jest to wdowa lub wdowiec, wymagany jest polski akt poprzedniego małżeństwa oraz akt zgonu współmałżonka.

Opłata konsularna za przygotowanie zaświadczenia wynosi 50 €, dodatkowo za każde tłumaczenie dokumentu stanu cywilnego pobierana jest opłata 30 €. Średni okres oczekiwania na załatwienie sprawy za pośrednictwem konsulatu wynosi miesiąc.

2. Zaświadczenie certificat de coutume

Konsulat wydaje na miejscu certificat de coutume po okazaniu ważnego dokumentu tożsamości oraz odpisu wielojęzycznego lub zupełnego aktu urodzenia z przypiskami, albo zaświadczenia o zdolności do zawarcia związku małżeńskiego.

Wyżej wymienione dokumenty muszą być wystawione nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 miesięcy. Opłata konsularna za zaświadczenie wynosi 30 €.

Czy można zarejestrować francuski akt małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego w Polsce za pośrednictwem konsulatu?

Tak. Obywatel polski powinien zarejestrować francuski akt małżeństwa w polskich księgach stanu cywilnego. Może to zrobić za pośrednictwem konsulatu. W celu rejestracji francuskiego aktu małżeństwa wymagana jest obecność małżonków w konsulacie (w Paryżu ponadto wymagane jest wcześniejsze zapisanie się na wizytę na stronie www.e-konsulat.gov.pl).

Ponadto należy:

  • wypełnić podanie o transkrypcję (rejestrację) aktu małżeństwa, adresowane do odpowiedniego urzędu stanu cywilnego w Polsce,
  • okazać ważne dokumenty tożsamości oraz dołączyć ich kopie,
  • dostarczyć oryginał francuskiego odpisu zupełnego aktu małżeństwa (copie integrale de l’acte de mariage) wystawiony nie wcześniej niż w ciągu ostatnich 12 miesięcy,
  • dostarczyć oryginały odpisów aktów urodzenia małżonków wraz z kopiami (dokumenty sporządzone w języku francuskim wymagają tłumaczenia, które może być zrobione w konsulacie):
    • jeśli osoba zawierająca związek małżeński jest rozwiedziona, wymagany jest akt poprzedniego małżeństwa z adnotacją o rozwodzie,
    • jeśli osoba zawierająca związek małżeński jest wdowcem/wdową, wymagany jest akt poprzedniego małżeństwa oraz akt zgonu współmałżonka,
    • obywatele polscy przedstawiają odpisy polskich aktów stanu cywilnego, obywatele innych państw Unii Europejskiej mogą przedstawiać odpisy wielojęzyczne.

 

W przypadku rejestracji aktu małżeństwa, małżonkowie, którzy posiadają obywatelstwo polskie, składają osobiście przed konsulem oświadczenie o wyborze nazwiska noszonego po zawarciu małżeństwa przez nich i przez ich dzieci.

Opłata konsularna za przygotowanie dokumentacji dotyczącej wpisania zagranicznego dokumentu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego oraz doręczenie odpisu sporządzonego na tej podstawie polskiego aktu stanu cywilnego wynosi 50 €. Dodatkowo za każde tłumaczenie dokumentu stanu cywilnego pobierana jest opłata 30 €.

Średni okres oczekiwania na załatwienie sprawy za pośrednictwem konsulatu wynosi półtora miesiąca.

Jak uzyskać okólnik z konsulatu w związku z zamiarem podpisania związku partnerskiego (PACS – Pacte civil de solidarité) we Francji?

W polskim prawie nie ma odpowiednika obywatelskiej umowy solidarności PACS. W związku z powyższym Wydział Konsularny Ambasady RP nie może wydawać obywatelom polskim odpowiedników "certificat de coutume" ani "certificat de non-opposition". Wydział Konsularny Ambasady RP wydaje obywatelom polskim jedynie okólnik w języku francuskim informujący o polskich przepisach. Okólnik wydawany jest bezpłatnie, w języku francuskim po okazaniu ważnego polskiego dokumentu tożsamości. Jeżeli chcemy to zrobić w konsulacie w Paryżu, musimy pamiętać o uprzednim umówieniu się na wizytę na stronie www.e-konsulat.gov.pl (wizyta w sprawie prawnej). Natomiast dokumentem potwierdzającym stan cywilny jest odpis zupełny aktu urodzenia z przypiskami wystawiany przez urzędy stanu cywilnego w Polsce, który można wydobyć z Polski za pośrednictwem konsulatu.

Jak wygląda procedura rejestracji francuskiego wyroku rozwodowego?

Za pośrednictwem konsulatu można zarejestrować w Polsce francuski wyrok rozwo­dowy orzeczony po
1 maja 2004 roku. Natomiast francuskie wyroki rozwodowe orzeczone przed tą datą muszą być uznane przez polski sąd. Sprawę tę należy załatwiać bezpośrednio w Polsce. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie internetowej www.paryz.msz.gov.pl.

Przykład

Iwona, która mieszka w Aulnay-sous-Bois, wyszła za mąż we Francji. Rozwiodła się także we Francji, w 2007 roku. Obecnie chce ponownie wyjść za mąż. W tym celu powinna zarejestrować francuski akt małżeństwa z adnotacją o rozwodzie. Jeśli rozwód był orzeczony po 1 maja 2004 roku, może dokonać rejestracji – transkrypcji rozwodu za pośrednictwem konsulatu. Iwona powinna zarejestrować się na stronie www.e-konsulat.gov.pl na wizytę w sprawie prawnej w konsulacie w Paryżu. W konsulacie Iwona powinna wypełnić formularz o dokonanie transkrypcji aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie oraz przedstawić odpis zupełny francuskiego aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie (copie integrale de l’acte de mariage) wydany nie wcześniej niż w okresie ostatnich 12 miesięcy i oryginalny odpis francuskiego wyroku rozwodowego wraz z oryginałem świadectwa* określonego w artykule 39 dotyczącego decyzji w sprawach małżeńskich w świetle rozporządzenia Rady Wspólnot Europejskich
nr 2201/2003 z dnia 23 listopada 2003 roku. Wyżej wymienione dokumenty rozwodowe muszą być oryginałami w języku francuskim z widocznymi pieczęciami sądu.

*Świadectwo to wydają na terenie Francji sądy wielkiej instancji (Tribunaux de grande instance – odpowiednik polskich sądów okręgowych), które wydały wyrok rozwodowy na podstawie certificat de non apel, wydawanego przez sąd apelacyjny (Cour d’appel) bądź certificat de non pourvoi en cassation wydawanego przez sąd kasacyjny (Cour de cassation). Ten pierwszy wydaje się w sytuacji braku wspólnego wniosku stron o orzeczenie rozwodu, drugi zaś w sytuacji obopólnej zgody stron na orzeczenie rozwodu.

PASZPORT DLA OSOBY DOROSŁEJ

Jakie dokumenty są potrzebne do wyrobienia paszportu?

  • poprzedni paszport wraz z kopią strony ze zdjęciem,
  • 2 zdjęcia biometryczne,
  • wypełniony wniosek paszportowy,
  • polski akt małżeństwa w przypadku osób, które zawarły związek małżeński wraz z kopią,
  • polski akt urodzenia dla osób, które jeszcze nie posiadają numeru PESEL wraz z kopią,
  • potwierdzenie obywatelstwa dla osób objętych tą procedurą wraz z kopią,
  • dokument potwierdzający pobyt we Francji (faktura EDF, quittance de loyer, francuska karta pobytowa lub inne) oraz jego fotokopia.

Opłata konsularna za wydanie paszportu osobie dorosłej wynosi 110 €. W przypadku utraty lub zniszczenia ważnego paszportu z przyczyn zawinionych przez posiadacza opłata za wydanie nowego paszportu wynosi 330 €.

Co zrobić, gdy ostatni paszport był wydany przed 1991 rokiem?

W tym wypadku wydanie paszportu powinna poprzedzić procedura poświadczenia polskiego obywatelstwa – szczegóły znajdują się na stronie internetowej www.paryz.msz.gov.pl. W celu poświadczenia obywatelstwa za pośrednictwem konsulatu w Paryżu należy umówić się na spotkanie z konsulem w systemie e-konsulat (zapisy nie obowiązują w Lyonie).

Uwaga!

Ta sytuacja dotyczy Polaków mieszkających bardzo długo we Francji, posługujących się francuską kartą pobytu lub francuskim paszportem, którzy po wielu latach chcą ubiegać się o polski paszport.

Jak wygląda procedura wymiany paszportu po zawarciu małżeństwa i zmianie nazwiska?

Do wydania nowego paszportu konieczne jest przedstawienie polskiego aktu małżeństwa. W przypadku zawarcia małżeństwa na terenie innego kraju niż Polska należy w pierwszej kolejności zarejestrować zawarcie związku małżeńskiego w polskim urzędzie stanu cywilnego bezpośrednio w Polsce lub za pośrednictwem konsulatu.

 

Przykład

Agnieszka wyszła za mąż we Francji, mieszka w Paryżu i chce wyrobić paszport na swoje nowe nazwisko. Wraz z mężem powinna złożyć w konsulacie podanie o transkrypcję francuskiego aktu małżeństwa oraz złożyć oświadczenia w sprawie wyboru swojego nazwiska i nazwisk dzieci. Agnieszka z mężem muszą osobiście udać się do konsulatu z oryginałem odpisu zupełnego aktu małżeństwa (copie integrale de l’acte de mariage) wystawionego nie wcześniej niż w ostatnich 12 miesiącach. Ponadto powinni mieć swoje akty urodzenia i wylegitymować się ważnymi dokumentami tożsamości. Dopiero po uzyskaniu z Polski aktu małżeństwa, w którym będzie zawarta informacja o nowym nazwisku, Agnieszka będzie mogła ubiegać się o wyrobienie w konsulacie nowego paszportu. Na spotkanie w konsulacie w sprawie paszportowej należy umówić się wypełniając elektroniczny wniosek na stronie www.e-konsulat.gov.pl.
Po przyjściu do konsulatu należy wypełnić także wnioski paszportowe w formie papierowej.

UTRATA DOKUMENTÓW

Co robić w sytuacji utraty dokumentów za granicą, na przykład dowodu osobistego?

Utratę (kradzież lub zagubienie) dokumentów za granicą należy zgłosić na najbliższym posterunku policji. Policja powinna wystawić zaświadczenie z informacjami o tym, jakie dokumenty i przedmioty zostały zgubione lub skradzione (déclaration de vol). Jeżeli utracony został dowód osobisty, należy jak najszybciej osobiście poinformować o tym najbliższy konsulat. Konsul niezwłocznie przekaże informację o utracie dowodu do urzędu w Polsce, który wydał ten dokument.
Zgłoszenie utraty dowodu osobistego zapobiega przykrym konsekwencjom w przypadku posługiwania się nim przez osoby niepowołane. Ponadto konsulat wydaje zaświadczenie o utracie dowodu osobistego ważne 3 miesiące i pozwalające na powrót do Polski drogą lądową.

Co zrobić, gdy paszport zostanie zgubiony lub ukradziony we Francji?

Należy zgłosić ten fakt na najbliższym posterunku policji. Z zaświadczeniem z policji (déclaration de vol), a także z dokumentem ze zdjęciem, który może potwierdzić naszą tożsamość (na przykład prawo jazdy) lub aktem urodzenia (jeżeli go mamy przy sobie) należy przyjść do konsulatu i złożyć komplet dokumentów koniecznych do wydania paszportu.

Uwaga!

W konsulacie można wyrobić jedynie polski paszport. Polskie dowody osobiste oraz prawa jazdy są wydawane jedynie w Polsce.

Przykład

Kuba przyleciał do Paryża na tygodniową wycieczkę. Przedostatniego dnia pobytu, po wyjściu z metra zorientował się, że nie ma portfela, w którym były pieniądze, karty płatnicze, dowód osobisty i prawo jazdy. Karty płatnicze Kuba zablokował kontaktując się bezpośrednio ze swoim bankiem. Z pilotem wycieczki poszedł na policję, aby zgłosić kradzież. Policja wystawiła zaświadczenie o zgłoszeniu kradzieży w języku francuskim, z którym Kuba udał się do konsulatu po nowy dokument tożsamości. Żeby wrócić do Polski samolotem, trzeba mieć przy sobie dokument tożsamości – dowód osobisty lub paszport. Za granicą można otrzymać tylko paszport. W sytuacji kradzieży dokumentów paszport na powrót do kraju wydaje konsul. Natomiast gdyby Kuba wracał do Polski drogą lądową, wystarczyłoby mu tylko zaświadczenie o utracie dowodu osobistego, wystawiane w konsulacie na podstawie zaświadczenia z policji.

WYDOBYWANIE DOKUMENTÓW Z POLSKI

 

Uzyskanie odpisu polskiego aktu stanu cywilnego z polskich urzędów stanu cywilnego

Za pośrednictwem konsulatu można wydobyć z Polski odpisy aktów urodzenia, małżeństwa i zgonu. Jeżeli chcemy to zrobić w konsulacie w Paryżu, należy pamiętać o wcześniejszym zarejestrowaniu się na stronie www.e-konsulat.gov.pl i umówieniu się na wizytę w sprawie prawnej (w Lyonie zapisy nie obowiązują). Można wydobywać akty swoje, jak również akty dotyczące najbliższej rodziny.

W celu wydobycia aktu stanu cywilnego należy wypełnić odpowiedni formularz oraz okazać ważny dokument tożsamości wraz z kopią. Opłata konsularna za wydobycie dokumentu wynosi 30 €; czas oczekiwania około miesiąca.

Istnieją trzy formy odpisów aktów:

  • odpis skrócony w języku polskim,
  • odpis zupełny w języku polskim,
  • odpis wielojęzyczny, który jest odpisem skróconym. Wielojęzyczne odpisy mogą być przydatne w urzędach francuskich, ponieważ nie trzeba ich tłumaczyć.

 

Uzyskanie z polskiego sądu zaświadczenia o niekaralności

Za pośrednictwem konsulatu można wydobyć z polskiego sądu zaświadczenie o niekaralności, które zostanie od razu przetłumaczone na język francuski. Jeśli chcemy tego dokonać w Paryżu, należy pamiętać o wcześniejszym zarejestrowaniu się na stronie www.e-konsulat.gov.pl i umówieniu się na wizytę w sprawie prawnej. W konsulacie należy wypełnić odpowiedni wniosek oraz okazać ważny dokument tożsamości wraz z kopią. Opłata konsularna za wydobycie zaświadczenia o niekaralności wynosi 60 €, opłata za tłumaczenie zaświadczenia wynosi 30 €; czas oczekiwania około miesiąca.

Uwaga!

Na stronie internetowej www.paryz.msz.gov.pl oprócz informacji można znaleźć także formularze niezbędne do załatwienia poszczególnych spraw.

POŚWIADCZANIE PODPISÓW, POŚWIADCZANIE ZGODNOŚCI KOPII DOKUMENTU Z ORYGINAŁEM

W konsulacie można poświadczyć zgodność własnoręcznego podpisu na przykład na upoważnieniach, dokumentach dla banku czy dla ZUS-u. W tym celu należy w konsulacie złożyć podpis oraz przedstawić ważny dokument tożsamości. Jeśli udajemy się w tym celu do konsulatu w Paryżu, należy najpierw umówić się na wizytę w sprawie prawnej na stronie www.e-konsulat.gov.pl. Opłata konsularna za poświadczenie podpisu wynosi 30 €, czynność wykonywana jest na miejscu. Poświadczanie podpisu na wniosek ZUS-u jest bezpłatne, o ile osoba składająca podpis posiada ważny polski dokument tożsamości (dowód osobisty albo paszport), który należy przedstawić do wglądu.

W konsulacie można również poświadczyć zgodność kopii dokumentu z oryginałem.
W tym celu należy przedstawić oryginalne dokumenty wraz z ich kopiami. Opłata konsularna za poświadczenie kopii wynosi 30 € za dokument; czynność wykonywana jest od ręki. Poświadczanie kopii na wniosek ZUS-u jest bezpłatne, o ile dokument dotyczy osoby posiadającej ważny polski dokument tożsamości (dowód osobisty albo paszport), który należy przedstawić do wglądu.

REJESTRACJA PROFILU W SYSTEMIE ePUAP

Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP) to system informatyczny, dzięki któremu obywatele mogą załatwiać sprawy urzędowe za pośrednictwem Internetu: http://epuap.gov.pl/wps/portal/. Korzystanie z tego systemu jest uwarunkowane wcześniejszym potwierdzeniem swojego profilu. Potwierdzenia profilu można dokonać w konsulacie. W konsulacie w Paryżu trzeba wcześniej umówić się na wizytę w sprawie prawnej na stronie www.e-konsulat.gov.pl. Do konsulatu należy przyjść z wydrukiem wstępnej rejestracji w ePUAP oraz ważnym polskim dokumentem tożsamości, a konsul potwierdzi tożsamość w systemie. Czynność jest wykonywana w ciągu godziny i jest bezpłatna.

ŚMIERĆ BLISKIEJ OSOBY

Co zrobić, gdy we Francji umiera bliska osoba?

Śmierć bliskiej osoby jest zawsze bolesnym wydarzeniem. Może ona nastąpić podczas pobytu za granicą. Decyzję dotyczącą sposobu postępowania w takiej sytuacji podejmuje najbliższa rodzina zmarłego. Współmałżonek, rodzice, dzieci lub rodzeństwo zmarłego powinni zdecydować o tym, czy zwłoki lub prochy mają być sprowadzone do Polski czy, z braku środków finansowych, pochowane na terenie Francji na koszt państwa. Decyzja rodziny powinna być zakomunikowana na piśmie konsulowi oraz odpowiednim władzom lokalnym we Francji: policji oraz merostwu w miejscu zgonu.

Przewozem zwłok/prochów do Polski zajmują się wyspecjalizowane w transporcie międzynarodowym i licencjonowane we Francji i w Polsce zakłady pogrzebowe, których listę udostępnia konsul. Przewoźnik, posiadający upoważnienie rodziny, zajmuje się zebraniem i przygotowaniem niezbędnych dokumentów oraz załatwieniem formalności w Polsce oraz we Francji, między innymi wydobyciem aktu zgonu z merostwa, uzyskaniem zgody na przewóz z prefektury, czy zgody starosty i władz sanitarnych na pochówek w Polsce. W przypadku zgonów nagłych w niewyjaśnionych okolicznościach, przewóz zwłok do Polski może odbyć się dopiero po zakończeniu postępowania prokuratorskiego i wydaniu pozwolenia na pogrzeb (permis d’inhumer). Po okazaniu pełnej dokumentacji od przewoźnika, wydział konsularny wydaje zaświadczenie zezwalające na przewóz zwłok/prochów, które jest dokumentem niezbędnym do przewozu i pochówku w Polsce. Opłata konsularna za zaświadczenie wynosi 50 €.

 

Ważne adresy

Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Paryżu

3, rue de Talleyrand

75007 Paris

  • + 33 (0)1 43 17 34 22
  • + 33 (0)1 43 17 34 34
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
  • www.paryz.msz.gov.pl


Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Lyonie

79, rue Crillon

69458 Lyon Cedex 06

  • + 33 (0) 4 78 93 14 85
  • + 33 (0) 4 37 51 12 36
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
  • www.lyon.msz.gov.pl


Dodatkowo we Francji działają konsulowie honorowi RP w Rennes, Monako, Nancy, Nicei i Tuluzie, których pełne dane kontaktowe znajdują się na stronie

 

Uwaga!

Obowiązkowa rejestracja wizyt w systemie e-konsulat

Przed udaniem się do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Paryżu w każdej sprawie paszportowej (oprócz odbioru paszportu), prawnej, obywatelskiej lub wizowej należy zapisać się na spotkanie w elektronicznym systemie e-konsulat, dostępnym na stronie internetowej www.e-konsulat.gov.pl.

Osoby nieposiadające dostępu do Internetu mogą zapisać się na spotkanie telefonicznie dzwoniąc pod numer: 01 43 17 34 22.

Sprawy z zakresu opieki konsularnej, wypadki losowe, sprawy dotyczące przesłuchań, zawarcia małżeństwa przed konsulem oraz sprawy polonijne nie wymagają zapisów w systemie e-konsulat i są rozpatrywane tak jak dotąd: listownie, telefonicznie lub bezpośrednio z konsulem.

System zapisów elektronicznych nie dotyczy Konsulatu Generalnego RP w Lyonie.

Spis treści

Wstęp

Niezbędnik Polaka we Francji

© Copyright by Parabole.

Stowarzyszenie Pomocy w Trwałej Integracji Osobom z Europy Centralnej i Wschodniej 2011

© Copyright by Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej
w Paryżu 2011

 

Wydanie III, Paryż 2013

 


Wersja PDF

WSTĘP

Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Paryżu wraz ze stowarzyszeniem Parabole mają przyjemność przekazać Państwu trzecie wydanie informatora Niezbędnik Polaka we Francji.


Podobnie jak edycja z 2012 roku, Niezbędnik 2013 zawiera praktyczne informacje potrzebne obywatelom polskim przebywającym we Francji w organizacji życia codziennego, rodzinnego i zawodowego oraz informuje o ich prawach i obowiązkach.

Wszystkie rozdziały informatora zostały zaktualizowane i uzupełnione. Przewodnik został poszerzony o nowy rozdział – Informacje dodatkowe – w którym można przeczytać o wymianie polskiego prawa jazdy, opłacaniu mandatu ryczałtowego, czy uzyskaniu pomocy prawnej z urzędu. Dzięki lekturze Niezbędnika dowiedzą się Państwo o zamknięciu Konsulatu Generalnego RP w Lille i zapisach na wizyty w Wydziale Konsularnym Ambasady RP w Paryżu.

Informacje zawarte w Niezbędniku odpowiadają stanowi prawnemu na 1 kwietnia 2013 roku. Wysokość świadczeń rodzinnych, z wyjątkiem RSA, obowiązuje do 31 marca 2014 roku. Inne kwoty podane w publikacji obowiązują do 31 grudnia 2013 roku.

Prosimy pamiętać, że Niezbędnik nie jest wyczerpującym źródłem wiedzy. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji polecamy korzystanie ze stron internetowych, które zostały zamieszczone w każdym z rozdziałów poradnika. Znajdą tam Państwo również numery telefonów oraz adresy ważnych instytucji.


Zachęcamy Państwa do regularnego odwiedzania strony internetowej Ambasady RP w Paryżu: www.paryz.msz.gov.pl, gdzie zamieszczane są informacje o bieżących wydarzeniach, istotne komunikaty i ogłoszenia, oraz strony internetowej stowarzyszenia Parabole: www.parabole-asso.org, na której znajdują się zaktualizowane informacje dotyczące praw i obowiązków Polaka mieszkającego i pracującego we Francji.


Życzymy przyjemnej i owocnej lektury.

 


Autorzy opracowania:

Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Paryżu

Parabole. Stowarzyszenie Pomocy w Trwałej Integracji Osobom z Europy Centralnej i Wschodniej


Redakcja merytoryczna:

Jadwiga Juchniewicz


Współpraca:

Krystyna Ćwik – pracownik socjalny Parabole

Barbara Głowala – nauczyciel języka francuskiego

Dorota Kosiorek – pełnomocnik ds. rozwoju sektora polskiego banku BCP

Władysław Lis – konsultant stowarzyszenia Parabole w zakresie prawa pracy

Radosław Wiśniewski


Redakcja językowa i techniczna:

Krystyna Pichon

Skład i przygotowanie do druku:

Krzysztof Rybicki – KRLink

www.krlink.net


Projekt okładki i rysunki:

Tomasz Krzymowski


Druk i oprawa:

Miller Druk Sp. z o.o.

ul. Jagiellońska 82

03-301 Warszawa

www.mdruk.com


Doradztwo, nadzór i opieka techniczna nad projektem:

Agencja reklamowa SCANER

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

+48 (0)512 498 718


BEZPŁATNE NUMERY ALARMOWE

  • 17 Policja Państwowa i Żandarmeria / Police et Gendarmerie
  • 15 Pogotowie ratunkowe / Samu
  • 18 Straż pożarna (wzywana rownież jako pomoc medyczna w nagłych
    wypadkach) / Pompiers
  • 115 pomoc bezdomnym / urgence SDF
  • 112 zintegrowany system alarmowy Unii Europejskiej (policja, pogotowie, straż pożarna)

Portale internetowe

Niezbędnik Polaka we Francji został opracowany na podstawie dokumentów znajdujących się na oficjalnych portalach internetowych:

 

www.service-public.fr

Site officiel de l’administration française

www.justice.gouv.fr

Ministère de la Justice

http://travail-emploi.gouv.fr

Ministère du Travail, de l’Emploi, de la Formation professionnelle
et du Dialogue social

www.banque-france.fr

Banque de France

www.impots.gouv.fr

Site de la Direction générale des Finances publiques

www.pole-emploi.fr

Pôle emploi

www.pole-emploi-international.fr

Pôle emploi international

www.ameli.fr

Assurance Maladie

www.lassuranceretraite.fr

Assurance Retraite

www.caf.fr

Caisse d’allocations familiales

www.cleiss.fr

Centre des Liaisons Européennes et Internationales de Sécurité Sociale

http://europa.eu

Site web officiel de l’Union européenne

www.anil.org

Agence Nationale pour l’Information sur le Logement

www.zus.pl

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

 

INFORMACJE OGÓLNE

  • Szkolnictwo we Francji (nauczanie i organizacja) pozostaje pod ścisłą kontrolą państwa.
  • Francja zapewnia obywatelom swobodę wyboru pomiędzy oświatą publiczną i prywatną.
  • Szkolnictwo państwowe we Francji jest obowiązkowe, świeckie, bezpłatne, jednolite i neutralne pod względem politycznym i ideowym.
  • Dzieci w wieku od 6 do 16 lat podlegają we Francji obowiązkowi szkolnemu.
  • Obowiązek szkolny dotyczy również dzieci przybyłych do Francji z zagranicy, które nie znają języka francuskiego lub posługują się nim słabo, lub w niewystarczającym stopniu.

Na czym polega odpowiedzialność rodziców w systemie nauczania?

  • Rodzice przybywający do Francji z dziećmi powinni je zapisać do francuskiej szkoły.
  • Za realizację obowiązku szkolnego odpowiedzialni są rodzice bądź opiekunowie prawni dzieci.
  • Niewywiązywanie się z realizacji obowiązku szkolnego jest zagrożone karą grzywny w wysokości 7 500 € lub karą pozbawienia wolności do 6 miesięcy.
  • Kontrola realizacji obowiązku szkolnego jest prowadzona na bieżąco przez
    merostwa we współpracy z inspektorem akademickim (inspecteur d’académie).

Jakie są formy realizowania obowiązku szkolnego we Francji?

Rodzice mogą wybrać formę realizowania obowiązku szkolnego swojego dziecka poprzez:

  • zapisanie dziecka do szkoły publicznej bądź prywatnej,
  • zapewnienie dziecku tak zwanego nauczania „na odległość”, przeznaczonego przede wszystkim dla dzieci, które nie mogą uczęszczać do szkoły, na przykład z powodów zdrowotnych,
  • podjęcie decyzji o zapewnieniu dziecku nauczania w domu przez jednego z rodziców lub osobę do tego wyznaczoną. Rodzice zobowiązani są wówczas do dostarczenia wymaganej deklaracji do merostwa i do inspektora akademickiego (l’inspecteur d’academie) właściwego ze względu na ich miejsce zamieszkania we Francji. Deklaracja jest ważna przez dany rok szkolny, dlatego w przypadku przedłużenia takiej formy nauczania dziecka, rodzice powinni ją składać każdorazowo przed rozpoczęciem kolejnego roku szkolnego.

Jak zapisać dziecko do szkoły francuskiej?

  • Zapisy do szkoły prowadzone są przez merostwo oraz wybraną przez rodziców szkołę.
  • Przy zapisie dziecka, merostwo sugeruje rodzicom szkołę rejonową najbliższą miejsca ich zamieszkania, ale rodzice mogą wybrać inną placówkę – publiczną lub prywatną.
  • Rodzice zobowiązani są przedstawić zarówno w merostwie jak i w szkole dokumenty takie jak: akt urodzenia dziecka, dokumenty tożsamości rodziców, poświadczenie faktu zamieszkiwania w danej dzielnicy lub mieście, książeczkę zdrowia i kartę szczepień dziecka.
  • Potwierdzeniem dokonania zapisu dziecka do wybranej szkoły jest wydane przez merostwo zaświadczenie.
  • W celu ostatecznego zapisu dziecka do szkoły rodzice muszą spotkać się z dyrektorem wskazanej przez merostwo lub wybranej przez siebie szkoły podstawowej, przedstawić wydany im w merostwie dokument i dostarczyć wymagane zazwyczaj już tylko przez szkołę dodatkowe dokumenty, na przykład świadectwa.

SZKOLNICTWO FRANCUSKIE

Jak jest zorganizowana francuska szkoła podstawowa?

Francuska szkoła podstawowa (écoleélémentaire) obejmuje trzy cykle:

  • cykl przygotowawczy (cycle préparatoire) – pierwszy rok nauczania (CP) dla dzieci od lat 6,
  • cykl podstawowy (cycle élémentaire) – pierwszy rok nauczania (CE1) oraz drugi rok nauczania (CE2),
  • cykl średni (cycle moyen) – pierwszy rok nauczania (CM1) oraz drugi rok nauczania (CM2).

Ile godzin lekcyjnych tygodniowo przewiduje program w szkole podstawowej?

W ciągu 5 lat szkoły podstawowej (écoleélémentaire) dzieci mają 27 60-minutowych godzin lekcyjnych tygodniowo, zazwyczaj w godzinach od 9.00 do 12.00 i od 14.00 do 17.00. Zajęcia odbywają się 4 razy w tygodniu roboczym oraz ewentualnie, w zależności od typu szkoły, w sobotę rano (środa i niedziela są dniami wolnymi od nauki).

Uwaga!

Francuskie Ministerstwo Edukacji planuje wprowadzenie reformy zmieniającej organizację nauczania w szkołach od nowego roku szkolnego 2013/1014. Ma ona polegać na rozłożeniu odbywających się obecnie 4 razy w tygodniu obowiązkowych zajęć lekcyjnych dla dzieci na 9 półdniowych modułów lekcyjnych zorganizowanych w poniedziałek, wtorek, środę rano, czwartek i piątek. Oznacza to, że od września 2013 r. dzieci w szkołach francuskich będą uczęszczać na zajęcia lekcyjne dodatkowo w środę rano. Zmiana organizacji roku szkolnego we Francji ma na celu stworzenie przyjaznego systemu edukacyjnego poprzez dostosowanie rytmu nauczania do potrzeb i możliwości najmłodszych dzieci.

Jaki jest program nauczania w szkole podstawowej?

Program szkoły podstawowej obejmuje przede wszystkim naukę czytania i pisania, matematyki, języka obcego – najczęściej j. angielskiego – oraz informatyki, a w starszych klasach dodatkowo historii, geografii i nauk przyrodniczych.

Jak zorganizowana jest nauka we francuskim obowiązkowym gimnazjum – CES
(Collège d’enseignement secondaire)?

Gimnazjum (collège) jest czteroletnią szkołą średnią pierwszego stopnia w całości objętą obowiązkiem szkolnym. Nazwy kolejnych klas w gimnazjum sugerują liczbę lat nauki pozostałych do matury, a więc: pierwsza klasa gimnazjum to we Francji klasa szósta, druga to piąta, przedostatnia to czwarta, a ostatnia to trzecia.

Gimnazjum obejmuje dwa cykle:

  • cykl obserwacji (cycle d’observation) – pierwszy rok nauczania (klasa szósta), drugi rok nauczania (klasa piąta),
  • cykl orientacji (cycle d’orientation) – pierwszy rok nauczania (klasa czwarta), drugi rok nauczania (klasa trzecia).

Jaki jest program nauczania w gimnazjum?

Cykl obserwacji

  • Program pierwszego i drugiego roku nauczania w cyklu obserwacji jest jednolity dla wszystkich uczniów. Uczniowie uczestniczą w podstawowych zajęciach takich jak: język francuski, matematyka, historia, geografia, nauki ścisłe, języki obce.
  • W ramach tego cyklu uczeń poddany jest obserwacji pedagogicznej, psychologicznej i medycznej. Szczególną uwagę zwraca się na uzdolnienia, wyniki i postępy w nauce. Dokumentację dziecka prowadzą nauczyciele, pedagog i lekarz szkolny. Ułatwia to precyzyjne określenie predyspozycji ucznia co do dalszej drogi kształcenia.

Uwaga!

Młodzież, która po ukończeniu cyklu obserwacji nie zamierza kontynuować nauki w gimnazjum, a podlega jeszcze obowiązkowi szkolnemu, powinna rozpocząć naukę w szkole zawodowej.

Cykl orientacji

  • Cykl orientacji jest przeznaczony dla uczniów, którzy nie mają trudności w nauce.
  • Zadaniem tego cyklu jest przygotowanie ucznia do samodzielnego wyboru dalszej drogi edukacyjnej. W wyborze tym ma pomóc opinia nauczycieli, pedagoga i lekarza, wydana na podstawie całorocznych badań i analiz sekcji orientacji i poradnictwa szkolnego.
  • Po zakończeniu cyklu orientacji uczeń otrzymuje dyplom ukończenia gimnazjum. Jest to pierwszy oficjalny dokument państwowy zwany brevet de collège(BEPC). Jest on wystawiany na podstawie egzaminu złożonego przed komisją departamentalną oraz ocen ucznia z ostatnich dwóch lat nauki w gimnazjum (klasy IV i III).

W jaki sposób jest realizowany indywidualny program nauczania w szkole francuskiej?

System edukacji we Francji przewiduje możliwość wcześniejszego rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej przez najzdolniejszych pięciolatków oraz opóźnienia startu szkolnego dla uczniów, którzy w chwili ukończenia szóstego roku życia nie są jeszcze w pełni przygotowani do rozpoczęcia nauki. Decyzja taka jest uzależniona od wspólnej opinii lekarza, psychologa, nauczyciela i rodziców, a także od wyników dziecka uzyskanych podczas nauczania przedszkolnego.

Najzdolniejsi uczniowie mają możliwość „przechodzenia” z klasy niższej do klasy wyższej, a dla uczniów z trudnościami w nauce, francuski system edukacji przewiduje indywidualny program dostosowany do możliwości dziecka, tak zwany PPRE (Programme personnalisé de réusssite éducative), który prowadzony jest przez zespoły reedukacyjne w szkole lub poradniach wychowawczych.

 

Co zrobić w przypadku, gdy dziecko nie zna języka francuskiego lub posługuje się nim słabo?

W celu umożliwienia nauki we Francji dzieciom obcokrajowców, które nie znają języka francuskiego lub posługują się nim słabo, zostały wypracowane specjalne procedury i utworzone specjalne grupy pedagogiczne, które działają w szkołach lub przy centres d’information et d’orientation.

Inspektor oświatowy oraz pedagodzy i psychologowie z francuskiego CASNAV (Centre Academique pour la Scolarisation des Nouveaux Arrivants et des Enfants du Voyage) przeprowadzają wywiad z nowoprzybyłym do Francji dzieckiem celu rozpoznania jego potrzeb edukacyjnych oraz sprawdzenia poziomu:

  • umiejętności posługiwania się językiem francuskim w mowie i piśmie,
  • umiejętności posługiwania się innymi językami nowożytnymi nauczanymi we francuskim systemie edukacyjnym (dotyczy to głównie języka angielskiego),
  • wiedzy przyswojonej przez dziecko w systemie edukacyjnym kraju pochodzenia, w używanym przez niego języku (dotyczy to matematyki),
  • umiejętności sporządzania przez dziecko prac pisemnych.

Następnie dziecko jest kierowane do klasy odpowiadającej mu wiekiem w szkole francuskiej oraz zapisywane na zajęcia dodatkowe do klas UPE2A (Unité pédagogique pour élèves allophones arrivants), których częstotliwość zależy od wyników wywiadu. Celem dodatkowego nauczania dziecka jest jak najszybsze umożliwienie mu pełnego zintegrowania się z odpowiednią dla niego klasą we francuskim systemie edukacyjnym. Nauczanie uzupełniające w klasach UPE2A jest intensywne, codzienne, a jednocześnie dostosowane do planu lekcji w szkole francuskiej. Klasy te są dostępne dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat (od CP do CM2).

Uwaga!

Szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć w dokumencie zwanym Circulaire du 2 octobre 2012 sur l’organisation de la scolarité des élèves non-francophones nouvellement arrivés en France oraz na stronie internetowej:
http://www.education.gouv.fr/pid25535/bulletin_officiel.html?cid_bo=61536

Ważne adresy

Centre Académique pour la Scolarisation des Nouveaux Arrivants
et des Enfants du Voyage

Ministerstwo Edukacji Narodowej
Ministère de l’Éducation nationale

SZKOLNICTWO POLSKIE WE FRANCJI

Do jakiej szkoły zapisać dziecko, aby mogło podjąć lub kontynuować nauczanie w polskim systemie edukacyjnym we Francji?

Nauczanie podległe polskiemu Ministerstwu Edukacji Narodowej prowadzone jest w:

  • szkołach polskich, to jest w Szkolnym Punkcie Konsultacyjnym przy Ambasadzie RP w Paryżu im. A. Mickiewicza, Szkolnych Punktach Konsultacyjnych z siedzibą w Paryżu, w Lille, w Strasburgu, w Aulnay-sous-Bois oraz w Szkolnym Punkcie Konsultacyjnym przy Konsulacie Generalnym RP w Lyonie,
  • dwóch sekcjach polskich w liceach międzynarodowych w Paryżu (Montaigne i St. Germain en Laye),
  • dwóch sekcjach polskich w szkołach międzynarodowych w Strasburgu i Lyonie (Pontonniers, Cite Scolaire International).

Uwaga!

W wyżej wymienionych instytucjach realizowany jest polski uzupełniający program nauczania od poziomu szkoły podstawowej po liceum, a nauczanie jest bezpłatne.

Ile razy w tygodniu odbywają się zajęcia?

W szkołach polskich zajęcia odbywają się dwa razy w tygodniu (w środy i soboty – dni wolne od nauki w systemie edukacji francuskiej). Natomiast w sekcjach polskich działających w szkołach międzynarodowych, polskie nauczanie zorganizowane jest w ramach tygodniowego planu zajęć uczniów i obejmuje klasy gimnazjalne i licealne, a w Lyonie również klasy szkoły podstawowej.

Uwaga!

Francuskie Ministerstwo Edukacji planuje wprowadzenie reformy zmieniającej organizację nauczania w szkołach od nowego roku szkolnego 2013/1014.
Ma ona polegać na rozłożeniu odbywających się obecnie 4 razy w tygodniu obowiązkowych zajęć lekcyjnych dla dzieci na 9 półdniowych modułów lekcyjnych zorganizowanych w poniedziałek, wtorek, środę rano, czwartek i piątek. Oznacza to, że od września 2013 r. dzieci będą uczęszczać na zajęcia lekcyjne do szkoły francuskiej również w środę rano. Powyższa zmiana organizacyjna w szkołach francuskich może wpłynąć na rozkład zajęć lekcyjnych w szkołach polskich we Francji.

Jaki jest program nauczania w Szkole Polskiej i sekcjach polskich?

  • Nauczanie w szkołach polskich i w sekcjach polskich obejmuje następujące przedmioty: język polski, historia, geografia oraz wiedza o Polsce.
  • Na zakończenie nauczania w szkołach polskich uczniowie otrzymują świadectwa.
  • W sekcjach polskich uczniowie przystępują do francuskiego egzaminu dojrzałości w opcji międzynarodowej (OIB), która obejmuje ustne i pisemne egzaminy w języku polskim z literatury narodowej oraz historii z geografią.

Jak zapewnić dziecku nauczanie języka polskiego, kiedy nie ma możliwości zapisania go do szkoły polskiej lub sekcji polskiej?

Istnieje kilka możliwości zapewnienia dzieciom nauki języka polskiego i w języku polskim.

  • Część dzieci i młodzieży może uczyć się języka polskiego jako przedmiotu dodatkowego w ramach zajęć fakultatywnych, prowadzonych przez francuskie szkoły publiczne. Obecnie język polski jako obcy proponowany jest w ośmiu publicznych liceach we Francji (4 w obrębie Lille, 1 w Paryżu, 1 w Wersalu, 1 w Tuluzie i 1 w Bordeaux), jako trzeci język obcy, tak zwany język nowożytny 3 – LV3 (langue vivante 3).
  • Niektóre francuskie szkoły publiczne proponują zajęcia wieczorowe z języka polskiego dostępne dla uczniów z innych szkół publicznych, tak zwane LIE (Langue inter-établissement).
  • Rodzice mogą również zapisać swoje dzieci do jednej z wielu szkół polonijnych, które prowadzą nauczanie języka polskiego, historii, wiedzy o społeczeństwie, geografii. Lista takich szkół znajduje się na stronie internetowej Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Paryżu: www.paryz.msz.gov.pl.

Uwaga!

Licealiści mogą zdawać na maturze język polski zarówno jako langue vivante LV1, LV2 jak i LV3 obowiązkowo lub fakultatywnie.

Czy istnieją we Francji przedszkola polskie?

Szkoły polskie za granicą podlegające Ministerstwu Edukacji Narodowej nie prowadzą oddziałów przedszkolnych. Istnieją jednak przedszkola, czy tak zwane zerówki, które prowadzone są dzięki inicjatywom stowarzyszeń polonijnych lub polskich parafii.

Kiedy i w jaki sposób odbywają się zapisy dzieci do szkoły polskiej lub sekcji polskiej?

Nabór do sekcji jest dwuetapowy:

  • W okresie od lutego do kwietnia kandydaci powinni złożyć dokumenty, których listę ustala szkoła. Wstępna selekcja kandydatów odbywa się w kwietniu poprzedzającym rok szkolny.
  • Kandydaci, którzy zostali zaakceptowani przez komisję szkolną, w połowie maja przystępują do egzaminu z języka polskiego, natomiast dzieci przybyłe z Polski muszą potwierdzić swoją znajomość języka francuskiego. O wynikach egzaminów kandydaci są informowani w ciągu dwóch tygodni.

Uwaga!

W związku z tym, że sekcje polskie są specyficznym typem nauczania we francuskim systemie edukacji, kandydatów nie obowiązują przepisy dotyczące rejonizacji w placówkach oświatowych.

Przykład

Andrzej przyjechał do pracy we Francji we wrześniu, a jego żona z dziećmi dołączyli do niego w grudniu. Andrzej chciał zapisać dzieci do sekcji polskiej. Wysłał wniosek do szkoły, ale nie został on rozpatrzony z powodu zakończenia naboru. Andrzej może powtórnie złożyć podanie podczas naboru na kolejny rok szkolny. Do tego czasu jego dzieci będą musiały chodzić do szkoły francuskiej i tam realizować obowiązek szkolny.

***

Monika i Darek mieszkają we Francji od 4 lat. Ich córka Daria ma 12 lat i chodzi do francuskiej szkoły. Rodzice postanowili zapisać ją dodatkowo do Szkoły Polskiej. W wybranej placówce rodzice musieli przedstawić ostatnie świadectwo szkolne Darii z Polski. W Szkole Polskiej Daria przystąpi do testu diagnostycznego z umiejętności czytania, pisania oraz mówienia w języku polskim. Na podstawie jego wyników zostanie zapisana do właściwej klasy.

Jakie dokumenty potrzebne są do zapisania dziecka do szkoły w przypadku powrotu
do Polski?

W przypadku powrotu dziecka do Polski dokumentem koniecznym do zapisania go do szkoły jest świadectwo szkoły francuskiej, w której dziecko spełniało obowiązek szkolny.

Szkoły polskie również wydają swoim uczniom świadectwa ukończenia danej szkoły czy klasy w polskim uzupełniającym systemie nauczania, ale nie są one konieczne przy zapisie ucznia do szkoły w Polsce. Świadectwa szkół polskich są jednak bardzo pomocne, ponieważ informują o poziomie znajomości języka ojczystego ucznia i jego postępach z innych przedmiotów.

Uwaga!

Przed powrotem dziecka do Polski najlepiej skontaktować się z Ośrodkiem Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą www.orpeg.pl, który prowadzi projekt dla uczniów powracających do polskiego systemu edukacji. Więcej informacji o projekcie można znaleźć na http://otwartaszkola.pl.

Ważne adresy

Szkolny Punkt Konsultacyjny im. Adama Mickiewicza
przy Ambasadzie RP w Paryżu

Kierownik: Konrad Leszczyński

11-15, rue Lamandé

75017 Paris

  • +33 (0) 1 42 28 66 38
  • +33 (0) 1 42 28 63 82
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
  • www.szkolaparyz.polemb.net

Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za granicą

Spis treści